Bu yazımda her insanda bulunması gereken güzel bir hasletten bahsetmek istiyorum. İsar… Evet, aslında hepimizin zaman zaman yaptığı ama belki de adını bilmediği bir haslet…

İsar, bir Müslümanın kendisi ihtiyaç sahibi veya darda olduğu hâlde sahip olduğu malı, yiyeceği, suyu, hatta canını din kardeşine tercih etmesi; başkasını kendisine üstün tutmasıdır. Cömertliğin ve diğerkâmlığın en güzel örneklerinden biridir.

Vereceğim örneklerden inanıyorum ki bir tanesini bile kendimize örnek alabilirsek bu, bizim için büyük bir kazanım olacaktır.

Ensardan Ebu Talha (r.a.), bir gün evine bir misafir getirir. Ancak evde yalnızca çocukların yiyeceği kadar yemek vardır. Bunun üzerine eşi Ümmü Süleym ile anlaşır. Lambayı söndürürler ve misafirin, kendilerinin de yemek yediğini zannetmesini sağlarlar. O gece kendi çocuklarının yemeğini misafire ikram eder, kendileri aç kalırlar. Sabah olduğunda Peygamber Efendimiz (s.a.s.), Allah'ın bu davranıştan hoşnut olduğunu bildirir.

Bir başka örnek ise Yermük Savaşı'nda yaşanır. Savaşta yaralanan sahabilerden Huzeyfe el-Adevî, amcazadesini yaralılar arasında ararken kendisine su götürür. Ancak suyu içmek üzereyken başka bir yaralının su istediğini duyar. Suyu ona götürmesini işaret eder. Su götürülen ikinci yaralı da başka bir yaralının sesini duyunca aynı şekilde suyu ona yönlendirir. Böylece su, bir yaralıdan diğerine gönderilir. Ancak su üçüncü kişiye ulaşıncaya kadar ilk yaralı, ardından diğerleri de şehit olur. Her biri kendisi susuz olduğu hâlde suyu kardeşine tercih etmiştir.

Bir de hicret sonrasında Muhacirler ile Ensar arasında yaşanan kardeşlik örneği var. Mekke'den Medine'ye hicret eden Muhacirlerin geride bıraktıkları mal ve mülkleri vardı. Medineli Ensar ise onlara evlerini, mallarını ve arazilerini açtı. Hatta bazıları sahip olduklarını kardeşleriyle paylaştı. İşte bu da isarın en güzel örneklerinden biriydi.

Kur'an-ı Kerim'de de isar hasleti övülür. Haşr suresinin 9. ayetinde Ensar'ın bu güzel ahlakı şöyle anlatılır:

“Ve kendileri ihtiyaç içinde olsalar bile onları kendi nefislerine tercih ederler. Kim nefsinin hırsından ve cimriliğinden korunursa işte kurtuluşa erenler onların ta kendileridir.”

İsar, egoizmin tam zıddıdır. Kişinin kendi ihtiyacı olsa bile başkasının ihtiyacını öncelemesi, gerektiğinde kendi rahatından ve imkânlarından vazgeçmesidir. Başkasını kendine tercih edebilmektir. Ashab-ı Kiram'ın öne çıkan güzel hasletlerinden biri de buydu.

İsarın önemini anlatan bazı rivayetlerde de bu güzel ahlakın yüceliğine dikkat çekilir. Bu rivayetlerden birinde Hz. Musa'nın (a.s.), Allah Teâlâ'ya Hz. Muhammed (s.a.s.) ve ümmetinin cennetteki derecelerini sorduğu anlatılır. Kendisine gösterilen yüksek derecenin hangi ahlak sayesinde kazanıldığı sorulduğunda ise bunun isar, yani başkasının ihtiyacını kendi ihtiyacına tercih etmek olduğu bildirilir.

Bütün bu örnekler bize isarın ne kadar kıymetli bir haslet olduğunu gösteriyor. Ancak isar kolay bir iş değildir. İnsan bazen kendisinde olanı paylaşmakta bile zorlanırken, ihtiyaç duyduğu bir şeyi başkasına vermek elbette daha büyük bir fedakârlık ister.

Bugün ise maalesef kendi ihtiyacı olduğu hâlde başkasına verenleri bir yana bırakalım, ihtiyacı olmadığı hâlde başkasının hakkına göz diken insanlarla da karşılaşıyoruz. Dünya malına duyulan aşırı sevgi, insanı bu güzel hasletten uzaklaştırabiliyor. Paylaşmak yerine biriktirmeyi, kardeşini düşünmek yerine yalnızca kendisini düşünmeyi tercih eden bir anlayış giderek yaygınlaşabiliyor.

Ama bugüne de çok karamsar bakmamak gerekiyor. İnanıyorum ki bu zamanda da Ebu Talha (r.a.) ve Ümmü Süleym gibi, Ensar gibi, Yermük'te susuzluğuna rağmen kardeşini tercih eden sahabiler gibi yaşayan kardeşlerimiz vardır. Çünkü isar, yalnızca geçmişte yaşanmış bir haslet değil, bugün de hayatımızda yer bulması gereken bir ahlaktır.

Şunu da çok iyi bilelim ki insan, sadece kendisi için yaşadığında değil, başkalarının hayatına da dokunabildiğinde gerçek anlamda hayatı güzelleşir, bereketlenir..

Bazen yaşamak, kendin için biriktirmek değil; başkasını yaşatmak için elindekinden vazgeçebilmektir.

Vesselam...