Gıybet, hemen herkesin çirkinliğinde hemfikir olduğu, haramlığı ayet ve hadislerle katî olarak belirlenen çirkin bir fiil. Fakat ne yazık ki çirkinliği konusunda bu kadar net olduğumuz bu kerih fiili hayatından tamamen söküp atabilenlerin sayısı neredeyse yok denecek kadar az.

​Kimimiz nadiren, kimimiz ise farkında olmadan sıkça bu fiilin faili oluyoruz bir şekilde… Kimi zaman da mağduru... Ama gıybeti farklı kılıflarla örterek vicdan terazimizden bir yolunu bulup geçiriyoruz.

Mesela gıybete "durum tespiti", bazen "eleştiri", bazen de sadece "dertleşme" gibi masum ve kendimizce makûl kılıflar buluyoruz.

​Oysa bugüne kadar arkasından konuşulan bir meseleden kimseye gerçek bir hayır geldiği görülmemiştir. Aksine gıybet; peşi sıra haset, suizan, önyargı, küçümseme ve güven kaybı gibi başka ahlaki zaafları da getirir.

​Peki, zararı bu kadar net olan bir fiile neden bu kadar kolay yenik düşüyoruz?

​Bunun en temel sebeplerinden biri de kusuru hep dışarıda aramak ve insanın kendini sürekli başkalarını değerlendirme makamında görmesidir. Başkalarının yanlışlarını avcı misali yakalamaya alıştıkça, zamanla onları yargılama ve haklarında kesin hükümler verme hakkını da kendimizde bulmaya başlarız. Önce bir kusur görülür, sonra o kusur üzerinden bir yargı oluşur. Yargı zamanla katı bir hükme, o hüküm ise karşımızdaki insanın bütün karakterini özetleyen bir kanaate ve etikete dönüşür.

​İşin daha düşündürücü yanı ise kendimize uyguladığımız çifte standarttır. Kendi hatalarımıza karşı usta birer avukat kesilip her hata ve kusurumuza bir bahane ve şartları mazeret gösterirken, başkalarının hataları karşısında katı ve acımasız birer savcıya dönüşebiliyoruz. Kendimize tanıdığımız o geniş hoşgörüyü, söz konusu bir başkası olduğunda gösteremeyebiliyoruz.

​Oysa insanı gıybetten koruyan en büyük erdemlerden bir tanesi de kişinin kendi kusurlarını görmesi ve öncelikle kendi nefsini hesaba çekmesidir. Belki en çok da bunu unuttuk.

​Bir de şunu unuttuk!

Dilimizin ucuna gelen cümleleri filtrelemeyi... En basitinden, yokluğunda kusurunu konuştuğumuz kişi hakkında "Şu an bahsettiğim kişi burada olsaydı, bu cümleleri aynı rahatlıkla kurabilir miydim?" sorusunu sorsak, belki her şey çok daha farklı olabilir.

​Doğrusu gördüğümüz her kusur konuşulmayı, duyduğumuz her yanlış da bir yargı ve hükme bağlanmayı gerektirmez. Laf olsun torba dolsun mantığıyla gereksiz laflar torbaları dolduruyor ve biz o torbalar sırtımızda mizana çıkacağız.

​O halde herkes torbasını kontrol etmeli, değil mi?