Ramazan ayında seferilik nedeniyle oruç ruhsatı merak konusu olurken, gün ortasında yola çıkanların hükmü mezheplere göre farklılık gösteriyor.
Seferilik Oruç İçin Ruhsat Sebebidir
Oruç tutmamayı mubah kılan durumlardan biri, kasır mesafesi olarak kabul edilen ölçüde bir yolculuğa çıkmış olmaktır. Ancak bu ruhsattan faydalanabilmek için önemli bir şart vardır:
Kişinin, imsak vaktinden önce kendi beldesinin yerleşim alanını terk etmiş olması gerekir.
Üç Mezhebin Görüşü
Hanefi, Şafii ve Maliki mezheplerine göre bir kimsenin seferilik ruhsatından yararlanabilmesi için en geç imsak vaktinden önce yola çıkmış olması şarttır.
Eğer kişi bir gün önceden yola çıkmış ve gideceği yerde dört gün dört geceden az kalacaksa, bu durumda zaten seferi sayılır ve oruç tutmaması kendisine helal olur.
Ahmed bin Hanbel’in Görüşü
Hanbeli mezhebinin kurucusu Ahmed bin Hanbel’e göre ise kişi gün ortasında da yola çıksa seferi hükmüne girer ve orucunu bozabilir.
Günümüzde özellikle uzun yol yapan sürücüler bu konuyu sıkça gündeme getirmektedir. Yolculuk sırasında yeme-içmenin performansı etkilediği ve imsak öncesi yola çıkma imkânının bulunmadığı durumlar söz konusu olabilmektedir.
Mezhep Taklidi ve Dikkat Edilmesi Gereken Husus
Kişi gerçekten zorlanacağına inanıyorsa, Ahmed bin Hanbel’in görüşüyle amel edebilir ve Hanbeli mezhebini taklit ederek gün ortasında yola çıksa dahi orucunu bozabilir.
Ancak burada önemli bir husus bulunmaktadır:
Bir kimse bu konuda Hanbeli mezhebini taklit ederse, o gün oruçla ilgili hükümler bakımından Hanbeli mezhebine göre hareket etmek zorundadır.
Yani Hanbeli mezhebine göre orucu bozan bir davranış, başka bir mezhepte bozmuyor diye tercih yapılamaz. O gün için oruç hükümleri bakımından Hanbeli mezhebine bağlı kalınmalıdır.
Uzmanlar, bu tür durumlarda kişinin hem mezhebi hükümleri hem de kendi sağlık ve zorlanma durumunu dikkate alarak hareket etmesi gerektiğini vurguluyor.
