Eski İlke Haber Ajansı Genel Müdürü, sivil toplum aktivisti ve HÜDA PAR siyasetçisi Mahmut İrtem, Suriye iç savaşı sürecinde Kürt toplumunun yaşadığı siyasal, askeri ve toplumsal dönüşümleri ele alan kitabını tamamladı. İrtem, adil şahitlik sorumluluğuyla ve akademik bir titizlikle kaleme aldığını belirttiği eserinde, Suriye Kürtlerinin durumunu tek boyutlu ideolojik okumaların ötesine geçerek saha verileri ve uluslararası raporlar ışığında analiz ediyor.
Gazetecilik ve Saha Deneyimi Kitaba Dönüştü
1976 Batman doğumlu olan ve İlahiyat ile Uluslararası İlişkiler alanlarında lisans eğitimi bulunan Mahmut İrtem, 2012–2022 yılları arasında yürüttüğü İlke Haber Ajansı Genel Müdürlüğü döneminde Suriye krizini yakından takip etti. Sınır hattındaki saha gözlemlerine, Suriyeli siyasetçiler, kanaat önderleri, âlim ve akademisyenlerle yaptığı görüşmelere dayanan İrtem, edindiği bu birikimi sistematik bir çalışmaya dönüştürdü.
Kitap Üç Ana Bölümden Oluşuyor
Eserde, Suriye Kürtlerinin yalnızca tek bir hat üzerinden değerlendirilmesinin sahadaki gerçekliği daralttığı ve yaşanan mağduriyetleri gölgelediği savunuluyor. Kitabın bölümleri şu içeriklerden oluşuyor:
- Birinci Bölüm: 1918’den 2011’e kadar olan süreçte Suriye Kürtlerinin tarihsel ve kurumsal konumunu inceliyor.
- İkinci Bölüm: 2011 sonrası iç savaş sürecinde Kürt siyasetinin dönüşümünü, PYD/SDG’nin kanton temelli yapılanmasını, bunun Türkiye’ye yansımalarını ve diplomatik süreçleri ele alıyor. Ayrıca ENKS ile PYD/SDG arasındaki siyasal rekabete odaklanıyor.
- Üçüncü Bölüm: Demografik müdahaleler, eğitim politikaları ve insan hakları ihlalleri bağlamında ortaya çıkan toplumsal tahribatı mercek altına alıyor.
"Saha Gerçekliğini Bütüncül Bir Perspektifle Sunmayı Amaçladım"
Kitabın önsözünde çalışmanın amacına değinen Mahmut İrtem, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bu çalışma, saha gözlemleri ile uluslararası raporları birlikte değerlendirerek çok katmanlı bir analiz zemini oluşturmayı hedeflemektedir. Amacım, sahadaki gerçekliği mümkün olduğunca açık ve sistematik biçimde sunmak; farklı aktörlerin kararlarını ve bu kararların sonuçlarını, meseleyi tek bir tarafın anlatısına hapsolmadan, bütüncül bir perspektifle analiz etmektir."
Güncel Dönemi de Kapsıyor
Suriye'de yarım asırlık Baas rejiminin sona ermesi ve 8 Aralık 2024 itibarıyla Şam’da yeni bir yönetim döneminin başlaması gibi yakın tarihteki kırılma noktalarına da değinen kitap, Kürt bölgelerindeki parçalı yapıyı ve 2011-2026 yılları arasında yaşanan askeri-siyasi değişimlerin halk üzerindeki etkilerini kronolojik bir yapı içinde sunuyor.
