İran İslam Cumhuriyeti ile ABD arasında 28 Şubat'tan bu yana devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik dolaylı görüşmeler sürerken, taraflardan gelen açıklamalar müzakerelerin zorlu bir aşamaya girdiğine işaret ediyor.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, parlamentoda yaptığı değerlendirmede ABD'ye güvenilemeyeceğini belirterek, İran halkının haklarını tam olarak güvence altına almayan herhangi bir anlaşmanın kabul edilmeyeceğini söyledi. Kalibaf, İranlı müzakerecilerin Washington'un sözlerine ve taahhütlerine güvenmediğini ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise taraflar arasında görüşmelerin ve mesaj alışverişinin sürdüğünü belirterek, somut bir sonuca ulaşılmadan süreç hakkında kesin hüküm vermenin mümkün olmadığını kaydetti. Erakçi, medyada yer alan birçok haber ve yorumun spekülasyondan ibaret olduğunu dile getirdi.
İran basınına konuşan kaynaklar da Washington ile metin alışverişinin sürdüğünü, Tahran'ın gerekli gördüğü değişiklikleri yapmaya devam ettiğini aktardı. Kaynaklar, İran İslam Cumhuriyeti'nin müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması ihtimaline de hazırlıklı olduğunu vurguladı.
Öte yandan ABD basınında yer alan haberlerde, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a ilettiği son teklif üzerinde daha katı bir tutum benimsediği öne sürüldü. Özellikle İran'ın nükleer programı, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokları ve Hürmüz Boğazı'nın geleceği konusunda Washington'un taleplerini sertleştirdiği ifade edildi.
Amerikan medyasına yansıyan bilgilere göre hazırlanan taslak metinde 60 günlük bir ateşkes, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine yeniden açılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin yeni müzakerelerin başlatılması öngörülüyor. Taslakta ayrıca diplomatik sürecin ilerlemesine bağlı olarak İran'a yönelik bazı yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş varlıkların bir bölümüne erişim sağlanması seçeneklerinin de yer aldığı belirtildi.
Trump ise yaptığı açıklamada İran'dan nükleer silah üretmeme, edinmeme ve satın almama yönünde güvence aldığını savundu. Ancak anlaşma konusunda aceleci davranmadığını belirten Trump, istedikleri sonucu elde edemezlerse farklı senaryoların gündeme gelebileceğini söyledi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de müzakerelerin başarısız olması halinde askeri saldırıların yeniden başlayabileceğini söyleyerek Tahran üzerindeki baskıyı artırdı.
Taraflar arasındaki en önemli anlaşmazlık başlıklarının İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'nın statüsü olduğu belirtiliyor. Washington, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine uzun vadeli sınırlamalar getirilmesini isterken, İran İslam Cumhuriyeti ise yaptırımların fiilen kaldırılmasına yönelik somut garantiler talep ediyor.
Bölgedeki diplomatik temaslar da yoğun şekilde sürüyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Umman Sultanı, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır liderleriyle görüşmeler gerçekleştirdiğini açıklayarak, ABD ile İran arasında hızlı şekilde bir uzlaşma sağlanması çağrısında bulundu.
Mesaj trafiğinin devam ettiği müzakere sürecinde taraflar henüz ortak bir noktada buluşabilmiş değil. Bu nedenle görüşmelerin anlaşmayla sonuçlanması kadar çıkmaza girmesi ve bölgedeki askeri gerilimin yeniden tırmanması ihtimali de masadaki seçenekler arasında yer alıyor. (İLKHA)
