Îranê doh êvarê bi rêya welatên navbeynkar bersiva xwe ya ji bo daxwazên 15 maddeyî yên Emrîkayê ragihand.
Çavkaniyek ji Ajansa Nûçeyan a Tasnim re axivî diyar kir ku bersiva Îranê ji bo pêşniyara 15 maddeyî ya Emrîkayê doh bi şev bi rêya navbeynkaran bi fermî hatiye şandin.
Li gorî çavkaniyê, Îranê di bersiva xwe de ev tişt diyar kiriye: "Divê êrîşên terorîstî yên ji aliyê dijmin ve tên kirin rawestin, divê şert û mercên berbiçav werin danîn da ku şer dubare nebe, divê tazmînatên şer werin garantîkirin û bi zelalî li ser were lihevkirin, û divê rawestandina dijminatiyê li hemû cepheyên herêmê, digel hemû komên berxwedanê yên di vê pevçûnê de beşdar in, were bicîhanîn."
Çavkanî tekez kir ku mafê serweriya Îranê li ser Tengava Hurmuzê mafekî xwezayî û yasayî ye û wê bimîne, û got ku ev maf di heman demê de garantiya bicîhanîna sozên aliyê din e û divê were naskirin. Wî her wiha got ku ev şert ji daxwazên ku di gera duyemîn a danûstandinan de li Cenevreyê di Sibatê de (çend roj berî êrîşê) ji aliyê din re hatine pêşkêş kirin, cuda ne.
Çavkaniya otorîter her wiha tekez kir: "Ji bo Îranê eşkere bûye ku îddîaya danûstandinên Emrîkayê tenê 'projeya xapandinê ya sêyemîn' e. Di bin navê danûstandinê de, Amerîkî sê armancan dişopînin: Ya yekem, bi wêneyekî ku xuya dike aştîxwaz in û dixwazin şer bi dawî bibe, cîhanê bixapînin; ya duyem, bihayên petrolê yên cîhanî kêm bihêlin; û ya sêyem, bi operasyoneke bejayî dem qezenc bikin da ku ji bo çalakiyeke nû ya êrîşkar li dijî başûrê Îranê amade bibin." (ÎLKHA)
İran’dan ABD’nin 15 Maddelik Teklifine Resmi Yanıt
İran, ABD tarafından iletilen 15 maddelik taleplere ilişkin resmi yanıtını arabulucu ülkeler aracılığıyla iletti. İran tarafının cevabının dün gece diplomatik kanallar üzerinden karşı tarafa ulaştırıldığı bildirildi.
Tasnim Haber Ajansı’na konuşan bir kaynak, İran’ın yanıtında temel şartlarını açık şekilde ortaya koyduğunu aktardı. Buna göre Tahran yönetimi, öncelikle kendisine yönelik saldırıların durdurulmasını ve savaşın yeniden başlamasını engelleyecek koşulların oluşturulmasını talep etti.
İran ayrıca savaş tazminatlarının garanti altına alınmasını ve açık bir şekilde karara bağlanmasını isterken, bölgedeki tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda, sürecin yalnızca iki ülkeyle sınırlı kalmayıp çatışmaya dahil olan tüm “direniş gruplarını” da kapsaması gerektiği ifade edildi.
Kaynak, Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğin İran için “doğal ve hukuki bir hak” olduğunu belirterek, bu hakkın tanınmasının aynı zamanda karşı tarafın taahhütlerini yerine getirmesi açısından bir güvence olacağını dile getirdi.
Ayrıca İran’ın öne sürdüğü bu şartların yeni olmadığı, daha önce Şubat ayında Cenevre’de gerçekleştirilen görüşmelerin ikinci turunda da karşı tarafa iletildiği kaydedildi.
İranlı yetkililer, ABD’nin müzakere söylemine de sert tepki gösterdi. Açıklamada, Washington’un diplomasi çağrılarının “aldatma projesi” olduğu savunularak, ABD’nin bu süreçte üç temel hedef güttüğü öne sürüldü. Bunların; uluslararası kamuoyunu barış yanlısı bir görüntüyle etkilemek, küresel petrol fiyatlarını düşürmek ve yeni bir askeri operasyon için zaman kazanmak olduğu ifade edildi.
İran tarafı, mevcut şartlar altında gerçekçi bir müzakere zemininin oluşmadığına dikkat çekti. (İLKHA)
