Para
cezalarının tek başına yeterli olmadığını, sadece cezalarla stokçuluğun
önlenemeyeceğini ifade eden Tanrıseven, bu konuda hükümete önemli görevlerin
düştüğünü vurguladı.
Stokçuluk
yapan kişi ve firmaların tespit edilip, gerekirse bunların teşhir edilmesi
gerektiğini belirten Tanrıseven, cezaların etkin bir şekilde uygulanması
halinde şu anda stokçuluk yapanların büyük çoğunluğunun bundan vazgeçeceğini
kaydetti.
“Elinde malı
olanlar fırsatçılık yapmaya başladılar”
Hayat
pahalılığıyla birlikte fırsatçıların da çoğaldığını dile getiren Tanrıseven,
“Ülkemizde son dönemlerde döviz fiyatlarında hızlı bir yükseliş ve düşüş
meydana geldi. Tabi bu otomatikman her şeyin fiyatına yansıyor. Özellikle
elinde malı olanlar satarken fırsatçılık yapmaya başladılar. Aslında aldığı
malın fiyatı yükselmiş olabilir ama daha önce ucuza almıştı. Normalde aldığı
fiyat üzerine bir kâr marjı ekleyip satması gerekirken, zaten zam gelecek diye
stokçuluk yapmaya başladılar. Çünkü kişi ‘ben bu malı satarsam yarın öbür gün
bu fiyata alamam’ diyor. Ama aldığı fiyat ise aslında daha düşük.” dedi.
“Şimdiki
cezalar caydırıcı değil”
Haksız
kazanç sağlamanın ne dinde ne de kanunlarda yerinin olduğuna işaret eden
Tanrıseven, şöyle devam etti:
“Dinimizde
haksız kazanç sağlamak haram kılınmış ama Türk Ceza Kanunda da bunun yaptırımı
vardır. Türk Ceza Kanunun 240’ıncı maddesine göre haksız şekilde mal satan
kişiye 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilebiliyor. Tabi bu caydırıcı
değildir. Çünkü 6 ay ile 2 yıl arasındaki suçlar ertelenebilen suçlardır. Bu
yüzden caydırıcılığı olmuyor. Şu anda bu konu ile ilgili bir kanun tasarısı da
verildi ve bu cezaların iki katı artırılması düşünülüyor. Artı para cezaları
var. 50 bin liradan 500 bin liraya kadar idari para cezaları verilebiliyor.
Tabi birçok büyük şirket için bunlar da caydırıcı değil. Bunun alt sınırı
olarak 100 bin liraya çıkarmayı düşünüyorlar. Üst sınırda 2 milyon liraya kadar
çıkabiliyor. İşin doğrusu bunlar tek başına yeterli olmuyor.”
“Stokçuluk
yapanların üzerine gidilmeli”
“Sadece
cezalarla bu işi başaramazsınız” diyen Tanrıseven, “Biraz da artık insanların
ekonominin normal seyrinde olduğunu görmeleri gerekiyor. Burada devlete düşen
yükümlülerde var. Gerekli kontrolleri zamanında yapması lazım. Özellikle
stokçuluk yapan insanların üzerine giderek, gerekirse cezalandırarak ve onları
teşhir ederek bunun üzerine gitmesi lazım. Yoksa öbür türlü bu stokçuluğun
önüne geçmek mümkün değil.” ifadelerini kullandı.
“Bu işin
üzerine gidilirse stokçuluk büyük ölçüde kesilecek”
Konuşmasının
devamında Tanrıseven son olarak şunları söyledi: “Zaten cezalar etkin bir
şekilde uygulanırsa inanıyorum ki şu anda stokçuluk yapanların belki de üçte
ikisi bundan vazgeçecektir. Ama stokçuluğa yapılan cezalar etkin bir şekilde
uygulanmadığı takdirde stokçuluk hızla artarak devam edecektir. Ama bu işin
üzerine gidildiği takdirde büyük ölçüde kesileceğini düşünüyorum.”




