Ramazan ve Kurban bayramlarının ilk günü cemaatle birlikte kılınan bayram namazı, Müslümanlar için birlik, beraberlik ve şükrün en güzel nişanelerinden biridir. Yılda sadece iki defa kılınması sebebiyle, namazın kılınışındaki bazı detaylar ve ilave (zaid) tekbirlerin sırası unutulabilmektedir.
Bayram Namazı Kaç Rekattır ve Ne Zaman Kılınır?
- Rekat Sayısı: Bayram namazı toplam 2 rekattır.
- Hükmü: Hanefi mezhebine göre cuma namazı farz olan kimselere bayram namazı kılmak vaciptir. Şafiî mezhebine göre ise sünnet-i müekkededir.
- Kılınış Zamanı: Bayram namazı, bayramın ilk günü güneşin doğmasından yaklaşık 45-50 dakika sonra (kerahet vaktinin çıkmasıyla) kılınır ve öğle namazı vaktine kadar eda edilebilir.
- Cemaat Şartı: Bayram namazının cemaatle kılınması şarttır, tek başına kılınmaz. Ezansız ve kametsiz olarak eda edilir.
Adım Adım Bayram Namazının Kılınışı
Bayram namazını diğer vakit namazlarından ayıran en önemli fark, her iki rekatta da üçer defa alınan ve "zaid tekbirler" olarak adlandırılan ilave tekbirlerdir.
1. REKAT
- Niyet Edilir: Cemaat, imamın arkasında saf tutar ve kalben/dilen şöyle niyet eder:
"Niyet ettim Allah rızası için Ramazan (veya Kurban) Bayramı namazını kılmaya, uydum hazır olan imama."
- İftitah Tekbiri Alınır: İmam "Allahu Ekber" diyerek tekbir alır ve ellerini bağlar. Cemaat de aynı şekilde tekbir getirip ellerini göbek hizasında (şafiilerde göğüste) bağlar.
- Sübhaneke Okunur: Gizlice "Sübhaneke" duası okunur.
- Birinci İlave Tekbir: İmam sesli, cemaat gizlice "Allahu Ekber" diyerek ellerini kulak hizasına kaldırır ve bağlamadan yanlara salar.
- İkinci İlave Tekbir: Tekrar "Allahu Ekber" denilerek eller kaldırılır ve yine bağlamadan yanlara salar.
- Üçüncü İlave Tekbir: Üçüncü kez "Allahu Ekber" denilerek eller kaldırılır ve bu defa göbek hizasında bağlanır. (Not: Her tekbir arasında üç defa "Sübhanallah" diyecek kadar beklenir.)
- Kıyam ve Kıraat: İmam gizlice Eûzü-Besmele çeker, ardından sesli olarak Fatiha suresi ile bir zamm-ı sure (Kur'an'dan bir bölüm) okur. Cemaat ise huşu içinde imamı dinler.
- Rüku ve Secde: Okuma bitince imamın "Allahu Ekber" demesiyle normal namazlarda olduğu gibi rükuya gidilir. Üç defa "Sübhane Rabbiyel Azim" denir. Ardından "Semiallahu Limen Hamideh" denilerek doğrulunur ve peşinden iki defa secdeye gidilerek birinci rekat tamamlanır. İmamla birlikte ikinci rekat için ayağa kalkılır.
2. REKAT
- Kıyam ve Kıraat (Önce Okuma): İkinci rekata kalkıldığında eller bağlanır. İmam gizlice Besmele çeker, ardından sesli olarak Fatiha suresi ve bir zamm-ı sure okur.
- Birinci İlave Tekbir: Okuma bittikten sonra, rükuya gitmeden önce imamla birlikte "Allahu Ekber" denilerek eller kaldırılır ve yanlara salınır.
- İkinci İlave Tekbir: Tekrar "Allahu Ekber" denilerek eller kaldırılır ve yine yanlara salınır.
- Üçüncü İlave Tekbir: Üçüncü kez "Allahu Ekber" denilerek eller kaldırılır ve yine yanlara salınır.
- Rüku Tekbiri: Dördüncü kez "Allahu Ekber" denildiğinde bu defa eller kaldırılmadan direkt rükuya gidilir.
- Secde ve Oturuş (Ka'de-i Ahîre): Rükunun ardından secdeler yapılır ve oturuşa geçilir.
- Dualar Okunur: Tahiyyat oturuşunda sırasıyla; Ettahiyyâtü, Allâhümme Salli, Allâhümme Bârik ve Rabbena duaları okunur.
- Selam Verilir: Önce sağa, sonra sola "Esselâmü aleyküm ve rahmetullah" denilerek selam verilir ve namaz tamamlanır.
Namazdan Sonra: Bayram Hutbesi
Selam verildikten sonra cemaat yerinden kalkmaz. İmam hatip, minbere çıkarak Bayram Hutbesi’ni okur.
Cuma hutbesinden farklı olarak bayram hutbesi namazdan sonra okunur ve sünnettir. Hutbede günün anlam ve öneminden, İslam kardeşliğinden, sıla-i rahimden (akraba ziyareti) ve zekat/kurban gibi ibadetlerin faziletlerinden bahsedilir. Cemaat hutbeyi dinledikten sonra dua edilir ve bayramlaşma safhasına geçilir.
