Türkiye, çocuk adalet sistemini kökten değiştirecek ve suçla mücadelede ezber bozacak devasa bir yasal düzenlemeye hazırlanıyor. AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, kamuoyunda uzun süredir tartışılan çocuk suçluluğu ve sokaklardaki şiddet sarmalına karşı hazırlanan 18 maddelik yeni kanun teklifini açıkladı.
7 farklı kanunda köklü değişiklikler öngören bu tarihi paketle birlikte, suç işleme yaşının düşmesi ve çocukların suç örgütleri tarafından taşeron olarak kullanılmasına karşı en sert önlemler devreye alınıyor. Yeni düzenlemeye göre, kasten öldürme gibi ağır suçlara karışan 15-18 yaş arasındaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilebilecek; sorumluluğunu yerine getirmeyen aileler de hakim karşısına çıkacak.
15-18 Yaş Grubuna Ağırlaştırılmış Müebbet Geliyor!
Yeni yasa teklifinin en çarpıcı ve sarsıcı maddesi, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 31. maddesinde yapılan değişiklik oldu. Mevcut sistemde çocuk olmaları sebebiyle otomatik ceza indirimi alan 15-18 yaş grubundaki suça sürüklenen çocuklar için artık ağır cezalar verilebilecek.
Yapılan düzenlemeyle; kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarında, suçun işleniş şekli ve kasta dayalı kusurun ağırlığı göz önünde bulundurularak hiçbir ceza indirimi uygulanmayabilecek. Hakimlerin takdir yetkisine bırakılan bu düzenlemeyle, cinayet işleyen bir çocuk doğrudan müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılabilecek.
12-15 Yaş Grubuna da Sıkı Denetim
Düzenleme sadece büyük çocukları kapsamıyor. 12-15 yaş grubundaki çocukların işlediği kasten öldürme ve ağır yaralama suçlarında da ceza indirim oranları düşürülüyor. Hakimlere daha az indirim yapma yetkisi verilerek, küçük yaşta suça karışanlara daha ağır cezaların verilmesinin önü açılıyor.
Suç Örgütlerine Darbe: Tekerrür Yaşı 15'e Düşürüldü
Özellikle organize suç örgütlerinin, yasal boşluklardan ve ceza indirimlerinden faydalanmak amacıyla çocukları tetikçi veya kurye olarak kullanmasının önüne geçmek için kritik bir adım atıldı. TCK'da tekerrür (suçun tekrarlanması) hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18'den 15'e düşürüldü. Böylece, defalarca suça karışıp sokaklara geri dönen çocukların cezaevinden kolayca çıkması engellenecek ve organize suç şebekelerinin çocukları maşa olarak kullanma planları suya düşecek.
Evladını Suça Terk Eden Aileye de Hapis Cezası!
Yeni düzenleme, suçu sadece çocuğun omzuna yüklemiyor; "aile" kavramını da doğrudan sorumluluk çemberine alıyor. Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal eden ve çocuğun denetimsiz kalarak kasten öldürme veya ağır yaralama suçu işlemesine göz yuman ebeveynler ağır cezalarla karşı karşıya kalacak.
- Cezalar Katlanacak: Aile yükümlülüklerini ihlal eden anne ve babaya verilecek cezalar yarısından iki katına kadar artırılacak.
- Silahını Korumayan Yandı: Evindeki ateşli silahı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde saklayıp çocuğun eline geçmesine neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.
Ağır Suçlarda "Gün İndirimi" Devri Kapanıyor
Mevcut infaz sistemindeki en büyük tartışma konularından biri olan "çocukların cezaevinde geçirdiği 1 günün 2 gün sayılması" uygulaması, toplum vicdanını yaralayan ağır suçlar için tamamen kaldırılıyor.
Hangi Suçlarda İndirim Uygulanmayacak?
· Kasten öldürme suçları
· Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (Cinsel istismar vb.)
· Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti
· Suç işlemek amacıyla örgüt kurma
Bu suçları işleyen çocuklar için infaz kurumunda geçirilen 1 gün, aynen 1 gün olarak hesaplanacak. Ayrıca çocuk hükümlüler, cezalarının infazına doğrudan "eğitim evlerinde" rahat bir ortamda başlamayacak; öncelikle kapalı ceza infaz kurumlarında kalacak, iyi halli oldukları tespit edilirse eğitim evlerine sevk edilecekler.
"Suça Sürüklenen" Değil "Adli Süreçteki Çocuk"
Yasa teklifi sadece cezalandırmayı değil, çocukların topluma kazandırılmasını ve masumiyet karinesini de merkeze alıyor. Bu doğrultuda, yıllardır mevzuatta yer alan ve çocukları erken yaşta damgalayan "suça sürüklenen çocuk" ibaresi tamamen kaldırılıyor. Yerine, daha yapıcı ve çocuk odaklı bir terim olan "adli süreçteki çocuk" ifadesi getiriliyor.
Kesici Aletlerin Çocuklara Satışı Yasaklanıyor
Kabahatler Kanunu'na eklenecek yeni maddeyle; ateşli silahlar dışında kalan kesici, delici ve bereleyici aletlerin (ekmek bıçağı, çakı vb.) çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması tamamen yasaklanıyor. Bu kuralı ihlal edenlere ağır idari yaptırımlar uygulanacak.
Bakan Gürlek: "Kamu Vicdanını Gözeten Bir Reform"
Adalet Bakanı Akın Gürlek de TBMM'ye sunulan tarihi teklife ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Devletin en temel sorumluluğunun çocukları korumak ve mağdur ailelerin adalet beklentisini karşılamak olduğunu vurgulayan Gürlek, şu ifadeleri kullandı:
"Teklifle, 12-15 ve 15-18 yaş gruplarındaki çocuklara uygulanacak ceza indirimleri yeniden düzenlenmekte; ağır suçlarda hâkime daha geniş takdir yetkisi tanınmaktadır. Çocuklarımızın üstün yararını, toplumumuzun huzur ve güvenliğini ve mağdur ailelerimizin adalet beklentisini birlikte gözeten reformlarımızı kararlılıkla hayata geçirmeye devam edeceğiz."
