Suriye’de SDG ile yeni Suriye yönetimi arasında anlaşma imzalandı. Rakka ve Deyrizor’dan çekilen SDG güçlerinin varlığı bu anlaşmayla resmen sona eriyor.
Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın ilan ettiği 14 maddelik anlaşma, sadece bir ateşkes değil; askeri, siyasi ve ekonomik çarpıcı maddeler içeriyor.
SDG lideri Mazlum Abdi’nin "İç savaşı önlemek için bu yolu seçtik" sözleriyle perçinlenen bu tarihi uzlaşı, Ortadoğu’daki tüm dengeleri değiştirecek güçte.
TARİHİ ANLAŞMANIN 14 MADDESİ: TAM METİN VE ANALİZ
Bu mutabakat, Suriye’nin kuzeydoğusundaki özerk yapının, merkezi devlet mekanizmasına nasıl entegre edileceğinin yol haritasını çiziyor. İşte o maddelerin detayları:
1. Kapsamlı Ateşkes ve Stratejik Geri Çekilme
Suriye hükümet güçleri ile SDG arasındaki tüm cephelerde ve temas noktalarında derhal ve koşulsuz bir ateşkes ilan edilmiştir. Bu sürecin sağlıklı işlemesi için SDG’ye bağlı tüm askeri unsurlar, Fırat’ın doğusuna çekilerek bölgeyi merkezi hükümetin kontrolüne hazırlayacaktır.
2. Rakka ve Deyrizor’un Tam Devri
Stratejik öneme sahip Rakka ve Deyrizor vilayetleri, askeri ve idari olarak derhal Suriye devletine teslim edilecektir. Bu sadece binaların teslimi değil; tüm sivil tesislerin ve belediye hizmetlerinin devrini kapsar. Devlet, buradaki SDG çalışanlarını mağdur etmeyecek, personeli kadrolu memur statüsüne geçirecek kararnameleri derhal yayımlayacaktır.
3. Haseke’nin İdari Entegrasyonu
Haseke vilayetindeki tüm sivil kurumlar ve yerel yönetimler, Suriye devlet hiyerarşisine tam uyumlu hale getirilecektir. Haseke, Şam’a bağlı bir idari yapı olarak yeniden yapılandırılacaktır.
4. Enerji ve Sınırların Egemenliği
Ülkenin can damarı olan tüm petrol ve doğalgaz sahaları ile gümrük kapıları Suriye hükümetine devredilecektir. Kaynaklardan elde edilen gelirler devlet hazinesine aktarılacak, bu tesislerin güvenliği ise profesyonel Suriye ordusu ekipleri tarafından sağlanacaktır.
5. Askeri Entegrasyon ve "Bireysel" Katılım
SDG’nin askeri ve güvenlik unsurları toplu bir güç olarak değil, bireysel bazda ve güvenlik taramasından geçerek Savunma ve İçişleri Bakanlıkları bünyesine alınacaktır. Bu kişilere hak ettikleri rütbeler verilecek; Kürt bölgelerinin kültürel ve yerel hassasiyetleri (mahremiyet) korunarak görevlendirmeler yapılacaktır.
6. Eski Rejimin Tasfiyesi
SDG liderliği, devrilen Esad rejiminden kalan ve saflarına katılmış olan hiçbir unsuru barındırmayacağını taahhüt eder. Kuzeydoğu bölgelerinde saklanan eski rejim subaylarının tam listesi devlete teslim edilerek şeffaflık sağlanacaktır.
7. Haseke Valiliği ve Siyasi Temsil
Bölgenin yerel dinamiklerini yansıtmak amacıyla, Haseke Valisi olarak görev yapacak isim, bölgenin kabul edeceği adaylar arasından bir Başkanlık Kararnamesi ile atanacaktır. Bu, yerel halkın yönetimde söz sahibi olması demektir.
8. Kobani’nin Silahsızlandırılması
Ayn el-Arab (Kobani) şehri, ağır askeri silahlardan ve görünümlerden tamamen arındırılacaktır. Şehrin asayişi, yerli halktan oluşturulan ve doğrudan İçişleri Bakanlığı’na bağlı olan yerel bir polis gücü tarafından sağlanacaktır.
9. IŞİD Tutukluları ve Kampların Devri
Dünyanın en büyük güvenlik risklerinden biri olan IŞİD tutukluları ve ailelerinin bulunduğu kamplar, tüm hukuki ve güvenlik sorumluluğuyla birlikte Suriye hükümetine devredilecektir. Bu tesisler artık devletin denetiminde birleştirilecektir.
10. Üst Düzey Devlet Pozisyonlarında Ortaklık
Ulusal birliği pekiştirmek için merkezi devlet yapısındaki (Şam’da) üst düzey askeri, güvenlik ve sivil makamlara, SDG liderliği tarafından önerilen yetkin isimler atanacaktır. Bu, "yönetimde ortaklık" ilkesinin bir göstergesidir.
11. Kürt Hakları ve Mülkiyet Devrimi
2026 tarihli 13 sayılı Başkanlık Kararnamesi ile Kürt kültürel ve dilsel hakları anayasal güvenceye alınmıştır. On yıllardır "kimliksiz" bırakılanların sorunları çözülecek ve geçmişte el konulan mülkiyet hakları sahiplerine iade edilecektir.
12. PKK Unsurlarının Sınır Dışı Edilmesi
Suriye’nin komşu ülkelerle ilişkilerini normale döndürmek ve toprak bütünlüğünü korumak amacıyla; SDG, Suriyeli olmayan tüm PKK liderlerini ve unsurlarını Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarmayı kesin olarak taahhüt eder.
13. Teröre Karşı Uluslararası İşbirliği
Suriye devleti, bölge güvenliği için Amerika Birleşik Devletleri ile koordinasyon içinde kalacak ve Uluslararası Koalisyon’un aktif bir üyesi olarak IŞİD ve benzeri terör yapılarına karşı mücadelesini sürdürecektir.
14. Afrin ve Şeyh Maksut: Onurlu Geri Dönüş
Afrin ve Halep’teki Şeyh Maksut bölgesi halkının, evlerine güvenli, onurlu ve gönüllü bir şekilde geri dönmelerini sağlamak amacıyla bir "anlayış birliği" mekanizması kurularak derhal çalışmalara başlanacaktır.
"BU SAVAŞA MECBUR BIRAKILDIK AMA BARIŞI BİZ SEÇTİK"
Mazlum Abdi, yayınladığı mesajda duygusal bir ton kullanarak, "Halkımız çok bedel ödedi, çok şehit verdik. Bu anlaşma, Suriye’nin bir iç savaşa sürüklenmesini engellemek için atılmış en cesur adımdır" dedi.
Abdi, “Öncelikle şunu söylemek istiyorum. Bu savaşa mecbur bırakıldık. Biz bu savaşı önlemek istiyorduk. Ama bazı taraflar aslında bu savaşı planlanmıştı. Anlaşmaya varmak istiyorduk. Ancak saldırılarla yüz yüze kaldık. Bunun bir iç savaşa dönüşmemesi ve ölümleri engellemek için Deyrezor ver Rakka'dan çekilme kararı aldık” ifadelerini kullandı.
Abdi, Şam’daki temaslarının ardından çok daha kapsamlı bir açıklama yapacağını belirterek, elde edilen kazanımların bu yeni yapı içerisinde korunacağını iddia etti.
