Uzmanların en çok uyardığı sağlık sorunlarının başında ise sıcak çarpması geliyor. Tıbbi adıyla 'heat stroke' olarak bilinen sıcak çarpması, vücudun aşırı ısınması sonucu kendi sıcaklığını düzenleyememesi durumunda ortaya çıkıyor. Vücut sıcaklığının genellikle 40 derecenin üzerine çıkmasıyla gelişen bu tablo, tedavi edilmediğinde organ yetmezliğine, kalıcı nörolojik hasara ve hatta ölüme yol açabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, sıcak çarpmasını yüksek ölüm riski taşıyan bir tıbbi acil durum olarak tanımlıyor.

Peki sıcak çarpması nasıl anlaşılır? Uzmanlara göre en belirgin belirtiler arasında yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, bilinç bulanıklığı, konuşma bozukluğu, yön kaybı, aşırı halsizlik ve mide bulantısı yer alıyor. İlerleyen vakalarda nöbet geçirme, bilinç kaybı ve koma görülebiliyor. Kişinin cildinin sıcak ve kuru olması önemli bir işaret olarak kabul edilse de bazı vakalarda yoğun terleme de devam edebiliyor. Özellikle zihinsel durumdaki değişiklikler, sıcak çarpmasını sıradan sıcak bitkinliğinden ayıran en kritik belirtiler arasında gösteriliyor.

Sıcak çarpması riski yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar, çocuklar, hamileler ve açık havada çalışan kişiler için daha yüksek. Tarım işçileri, inşaat çalışanları, kurye ve saha personeli gibi uzun süre güneş altında kalan meslek grupları uzmanların özel olarak dikkat çektiği kesimler arasında bulunuyor. WHO ile Dünya Meteoroloji Örgütü'nün 2025 yılında yayımladığı ortak rapor da aşırı sıcakların özellikle çalışan nüfus üzerinde giderek büyüyen bir sağlık tehdidi oluşturduğunu ortaya koyuyor.

Uzmanlar sıcak çarpmasına karşı alınabilecek önlemlerin büyük ölçüde basit ancak hayati olduğunun altını çiziyor. Günün en sıcak saatleri olan 11.00 ile 16.00 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkmamak, bol su tüketmek, açık renkli ve hafif giysiler tercih etmek, gölgede kalmak ve fiziksel aktiviteleri sabah ya da akşam saatlerine kaydırmak öneriliyor. Evlerde ise güneş alan pencerelerin perdelerle kapatılması ve ortamın serin tutulması tavsiye ediliyor. Yetkililer ayrıca çocukların, yaşlıların ve evcil hayvanların park halindeki araçlarda kesinlikle bırakılmaması gerektiğini vurguluyor.

Bir kişinin sıcak çarpması geçirdiğinden şüpheleniliyorsa zaman kaybetmeden acil yardım çağrılması gerekiyor. İlk yardım uzmanları, kişinin derhal serin veya gölgeli bir alana taşınmasını, fazla giysilerinin çıkarılmasını ve vücut sıcaklığının hızla düşürülmesini öneriyor. Boyun, koltuk altları ve kasık bölgelerine soğuk kompres uygulanması, cildin suyla ıslatılması ve vantilatör ya da hava akımıyla serinletilmesi hayati önem taşıyor. Kişi bilinci açık ise küçük yudumlarla su verilebiliyor; ancak bilinç bulanıklığı veya baygınlık söz konusuysa ağızdan sıvı verilmemesi gerekiyor.

Bilim insanları, iklim değişikliği nedeniyle aşırı sıcakların gelecekte daha da yaygınlaşacağını öngörüyor. Son yıllarda Avrupa'nın birçok bölgesinde 40 derecenin üzerindeki sıcaklıkların daha sık görülmesi ve sıcak hava dalgalarının rekor seviyelere ulaşması, sıcak çarpmasının artık yalnızca yaz aylarının geçici bir sorunu olmadığını gösteriyor. Uzmanlara göre bireysel önlemler kadar yerel yönetimlerin ve sağlık kurumlarının sıcak hava eylem planları geliştirmesi de önümüzdeki yıllarda hayati önem taşıyacak. (İLKHA)

Yönetmelik kapsamında, özellikle uzun süreli bakım ve tedaviye ihtiyaç duyan hastaların sağlık hizmetlerine ev ortamında daha kolay erişebilmesinin önü açılıyor. Hastanede yatışı gerekmeyen palyatif bakım hastalarına yönelik birçok hizmet artık evde sunulabilecek.

Bu kapsamda yara ve yanık bakımı, sonda uygulamaları, gerekli tetkiklerin alınması, mama, ilaç ve bez raporlarının yenilenmesi, reçete düzenlenmesi ile ev ortamında yapılabilecek bazı tıbbi işlemler evde sağlık hizmetleri kapsamında gerçekleştirilebilecek.

Düzenleme, yalnızca palyatif bakım hastalarını değil, düzenli tıbbi takip ve tedavi gerektiren diğer hasta gruplarını da kapsıyor. Hastanede tedavi planı oluşturulan ve ilk uygulaması yapılan hastaların, hekim uygun görürse bazı tedavi süreçleri sağlık personeli tarafından evlerinde sürdürülebilecek. Böylece kalp-damar hastalıkları, nörolojik rahatsızlıklar, ileri evre kronik hastalıklar ve nadir hastalıkları bulunan bireylerin tedavilerinin kendi yaşam alanlarında devam etmesi amaçlanıyor.

Evde sağlık hizmetlerine erişim de kolaylaştırıldı. Hasta veya yakınları, Evde Sağlık Hizmetleri İletişim Merkezi (ESHİM) üzerinden ya da Bakanlığın belirleyeceği diğer iletişim kanalları aracılığıyla başvuru yapabilecek. İlk başvurular elektronik sistem üzerinden eş zamanlı olarak Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezi'ne (ESKOM) ve aile hekimlerine iletilecek. Aile hekimleri, uzaktan sağlık hizmetleri veya hastanın tıbbi geçmişi doğrultusunda talebin kapsamını değerlendirecek.

Yeni yönetmelikle sağlık tesislerinde evde sağlık ve palyatif bakım koordinasyon birimleri de kurulacak. Bu birimler, hastaneler ile evde sağlık ekipleri arasındaki koordinasyonu sağlayarak hizmetlerin daha hızlı ve etkin yürütülmesine katkı sunacak.

Düzenlemenin bir diğer önemli ayağını ise dijital entegrasyon oluşturuyor. Evde Sağlık Yönetim Sistemi (ESYS) merkezli olarak aile hekimliği, hastane bilgi yönetimi ve uzaktan hasta değerlendirme sistemleri arasında teknik bağlantılar kurulacak. Böylece hasta bilgileri ve bakım süreçleri sağlık hizmeti sunan birimler arasında daha etkin şekilde paylaşılabilecek.

Sağlık Bakanlığı, yeni modelle birlikte bakım sürekliliğinin güçlendirilmesini, sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılmasını ve sürdürülebilir bir evde sağlık sistemi oluşturulmasını hedefliyor. (İLKHA)

GETAT Uzmanı Dr. Celal Ayral, akupunkturun binlerce yıllık geçmişe sahip bir tedavi yöntemi olduğunu belirterek, özellikle bel, boyun, diz ve migren gibi kronik ağrıların yanı sıra uyku bozuklukları, stres, anksiyete, sigara bağımlılığı ve kilo yönetiminde de kullanıldığını söyledi.

Kronik ağrılarda akupunkturun yüzde 80-85'e varan başarı oranına sahip olduğunu ifade eden Ayral, düzenli seanslar ile beslenme ve hareket önerilerine uyulması halinde bu oranın yüzde 90'ın üzerine çıkabildiğini kaydetti.

Akupunkturun ağrıyı geçici olarak bastırmak yerine sorunun kaynağını hedeflediğini belirten Ayral, sigara bırakma ve obezite tedavisinde de başarılı sonuçlar elde ettiklerini söyledi.

Son yıllarda ilaç dışı tedavilere ilginin arttığını dile getiren Ayral, vatandaşlara kronik hastalıklar ortaya çıkmadan önce koruyucu sağlık amacıyla yetkili sağlık kuruluşlarına başvurmalarını tavsiye etti.

'Akupunktur en çok ağrı yönetiminde kullanılıyor'

Akupunkturun binlerce yıllık geçmişe sahip bir tedavi yöntemi olduğunu belirten Dr. Ayral, şunları söyledi:

'Akupunktur, binlerce yıllık geçmişi olan; Latince 'acus' (iğne) ve 'punctura' (batırmak) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir tedavi yöntemidir. En çok ağrı yönetiminde; bel, boyun ve diz ağrılarında, baş ağrılarından ise migren ve küme baş ağrılarında etkilidir. Aynı şekilde uyku bozuklukları, depresyon, anksiyete ve özellikle günümüzde sıkça gördüğümüz strese bağlı bağırsak hastalıklarında kullanılır. Ayrıca nikotin ve diğer madde bağımlılıklarında (sigara bırakmada) ve kilo yönetiminde, özellikle obez hastaların kilo vermesine yardımcı destekleyici bir tedavi yöntemi olarak uygulanmaktadır.'

'Kronik ağrılarda yüzde 80-85'e varan başarı oranı bulunuyor'

Kronik ağrıların tedavisinde akupunkturun yüksek başarı oranlarına sahip olduğunu ifade eden Ayral, şöyle devam etti:

'Bilimsel çalışmalara ve literatüre baktığımızda, kronik ağrılarda yüzde 80-85'e varan bir başarı oranı bulunmaktadır. Hem Fransa'da hem Almanya'da hem de Türkiye'de yaptığım çalışmalarda, hastalarımda ilk seansta bile yüzde 40-50 civarında bir iyileşme görmekteyim. Ancak bu iyileşme sürecinin kalıcı olması hastanın seanslara devamlılığına bağlıdır; ben ortalama 8-10 seans uygulamaktayım. Hasta; diyetine ve hareketine dikkat ettiği zaman bu başarı oranı yüzde 90'ın da üzerine ulaşmaktadır. Hasta, tedaviyle birlikte beslenme ve hareket gibi diğer önerilerimi de uyguladığında çok daha yüksek bir başarı elde etmekteyiz.'

'Stres, madde bağımlılığı ve kilo problemlerinde de uygulanıyor'

Günümüzde stres kaynaklı sağlık sorunlarının arttığına dikkat çeken Ayral 'Günümüzün maalesef en büyük problemlerinin başında stres gelmektedir. Herkeste az çok bir stres bulunuyor. Bildiğiniz gibi stres başta kalbimizi, damarlarımızı ve buna bağlı olarak da bütün sistemimizi etkilemektedir. Özellikle günümüzde sıkça görülen stres, buna bağlı madde bağımlılığı ve kilo alma gibi hastalıkların tedavisini uygulamıştır. Dünya Sağlık Örgütü de kulak akupunkturunu kendi tedavi yöntemleri arasına eklemiştir.' dedi.

'Ağrıyı geçici olarak kesmek yerine kaynağını tedavi ediyoruz'

Akupunkturun kronik ağrılarda önemli avantajlar sunduğunu ifade eden Ayral, şu değerlendirmede bulundu:

'Bu yüzden ben de bel, boyun ve diğer kronik ağrıları olan hastalarda bu yöntemi tercih ediyorum. Maalesef modern tıbbın sadece ağrı kesici vererek yönetmeye çalıştığı bu süreçleri, biz ağrıyı sadece geçici olarak kesmek yerine kaynağını tedavi ederek çözüyoruz. Bu yöntemin yan etkisi daha düşük, maliyeti daha uygundur ve hastanın yaşam kalitesini artırmayı hedefler. Tabii ki her tedavide olduğu gibi, biz de bilimsel ve akılcı verilere dayanarak hareket ediyoruz.'

'Sigara bırakmada ve kilo vermede etkili bir yöntem'

Akupunkturun sigara bırakma ve kilo yönetimindeki etkilerine değinen Ayral, şunları kaydetti:

'Akupunktur, hem sigara bırakmada hem de kilo vermede, bilimsel verilere ve kendi klinik tecrübelerime dayanarak gerçekten etkili olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. 10 yıla yakındır yapmış olduğumuz tedavilerle birçok hastamız sigarayı bıraktı ve birçok hastamız ideal kilosuna ulaştı. Günümüzde asrın hastalığı dediğimiz obezitenin ilaç dışı tedavilerinin başında akupunktur, onun da içinde Fransız kulak akupunkturu gelmektedir. Bu yöntemin başarı oranı gerçekten de çok yüksektir.'

'Hastalar en çok stres, yorgunluk ve uyku bozukluklarıyla başvuruyor'

Vatandaşların en çok hangi şikâyetlerle başvurduğuna ilişkin soru üzerine Ayral, şu bilgileri verdi:

'Aslında her türlü hastalığa sahip kişi bize başvurabilir. Çünkü hemen hemen her hastada stres, uyku bozukluğu ve gündelik yaşamın vermiş olduğu yorgunluk mevcuttur. Neredeyse her iki veya üç kişiden birinde bu sorunlar görülmektedir. Hatta son bilimsel makaleler; dünya genelinde kronik yorgunluk ve uyku bozukluğu yaşayan, yani kronik hastalığı olan kişi sayısının üç kişiden birine ulaştığını bize söylemektedir.'

'Hastalanmadan önce koruyucu tedavi için başvurulmalı'

Hastalıkların kronikleşmeden önce önlem alınmasının önemine vurgu yapan Ayral, şöyle konuştu:

'Bu yüzden hastalara tavsiyem, aslında hastalanmadan önce, yani koruyucu tedavi amacıyla gelmeleridir. Çünkü kronik bir hastalığın buz dağının görünmeyen bir kısmı vardır ve bu süreç yaklaşık 7-8 senede oluşmaktadır. Bu sebeple kişide ilk şikâyetler başladığı zaman, hastalık daha da ilerlemeden ve kronikleşmesini beklemeden harekete geçilmelidir. Sağlık Bakanlığımızın ruhsat vermiş olduğu üniversiteler, devlet hastaneleri ve yetkili kurumlara başvurarak; modern tıp ile birlikte akupunktur ve diğer geleneksel tedavi yöntemlerini uygulamalarını tavsiye ediyoruz.'

'Akupunktura olan ilgi hem Türkiye'de hem dünyada artıyor'

Son yıllarda akupunktura yönelik ilginin arttığını belirten Ayral, sözlerini şöyle tamamladı:

'Hem dünyada hem de Türkiye'de, başta akupunktur olmak üzere ilaç dışı tedavilere olan ilgi ve alaka ciddi anlamda artmış durumdadır. Çünkü herkesin malumu olduğu üzere, ilaçların yan etkileri kişilerin tedaviye olan inancını azaltabilmektedir. Aynı şekilde, yapılan bilimsel çalışmalarla akupunktur ve diğer geleneksel tedavilerin etkinliği kanıtlandığı için insanların bu yöntemlere olan güveni artmaktadır. Bu yüzden üniversite çatısı altında, eğitim ve araştırma hastanelerimizde, devlet hastanelerimizde, yani Sağlık Bakanlığı bünyesinde verilen bu tedavilere olan ilgi Türkiye'de ciddi anlamda artmıştır. Avrupa'da da aynı şekilde bu tedaviler sosyal güvenlik kurumlarının geri ödeme kapsamına alındığı için hastaların ilgisi yoğunlaşmıştır. Bunu Fransa'daki 4 yıllık eğitimim ve hastane çalışmalarım sırasında bizzat gözlemledim.' (İLKHA)

Sıcak havaların özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireyler için ciddi riskler oluşturduğunu belirten Sılay, basit tedbirlerle birçok sağlık sorununun önlenebileceğini söyledi.

Yaz aylarında en sık görülen hastalıklar

Sılay, 'Yaz ayları çoğu kişi için tatil, deniz ve açık hava aktiviteleri anlamına gelse de sağlık açısından bazı özel riskleri de beraberinde getirmektedir. Bir aile hekimi olarak yaz döneminde belirgin şekilde artan bazı hastalıklarla sık karşılaşıyoruz. Bunların başında gıda zehirlenmeleri ve bağırsak enfeksiyonları gelmektedir. Sıcak havalarda gıdaların daha hızlı bozulması nedeniyle ishal, bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetleri artmaktadır.

Bunun yanında güneş çarpması, sıvı kaybı, sıcak bitkinliği ve tansiyon problemleri de sık görülmektedir. Yüzme havuzlarının ve ortak kullanım alanlarının artmasıyla bazı cilt enfeksiyonları, mantar hastalıkları, kulak enfeksiyonları ve göz enfeksiyonlarında da artış yaşanabilmektedir. Ayrıca böcek ve kene temasına bağlı hastalıklar da yaz aylarında daha sık görülmektedir. Özellikle kırsal bölgelerde yaşayan veya doğa aktivitelerine katılan kişilerin dikkatli olması gerekmektedir.' dedi.

'İnsan vücudu belirli bir sıcaklık aralığında en sağlıklı şekilde çalışır'

Sıcak havanın etkisi hakkında da konuşan Sılay, 'İnsan vücudu belirli bir sıcaklık aralığında en sağlıklı şekilde çalışır. Allah öyle yaratmış. Hava sıcaklığının aşırı yükselmesi vücudun ısı dengesini korumasını zorlaştırır. Vücut kendisini serinletebilmek için terleme mekanizmasını kullanır. Ancak aşırı terleme sonucunda sadece su değil, aynı zamanda sodyum, potasyum ve diğer mineraller de kaybedilir. Bu durum halsizlik, baş dönmesi, dikkat azalması, kas krampları ve tansiyon düşüklüğüne neden olabilir. Daha ileri durumlarda sıcak bitkinliği ve sıcak çarpması gelişebilir.

Sıcak çarpması acil müdahale gerektiren ciddi bir sağlık sorunudur. Bilinç bulanıklığı, yüksek ateş, bayılma ve hatta hayati tehlike oluşturabilecek sonuçlar ortaya çıkabilir. Özellikle kronik hastalığı bulunan bireylerde sıcak havanın etkileri çok daha ağır seyredebilmektedir.' ifadelerine yer verdi.

Sıcak havalarda en fazla risk altında olan gruplar

Kimlerin risk altında olduğu hakkında da Sılay, şunları aktardı: 'Sıcak havalar herkesi etkileyebilir ancak bazı gruplar daha yüksek risk altındadır. Bebekler ve küçük çocuklar vücut sıcaklığını yetişkinler kadar iyi düzenleyemedikleri için daha hassastır. 65 yaş üzerindeki bireylerde susama hissi azalabilir ve sıvı kaybı daha kolay gelişebilir. Kalp hastaları, diyabet hastaları, böbrek hastaları ve tansiyon ilaçları kullanan kişiler de sıcak havalardan daha fazla etkilenebilmektedir. İnşaat işçileri, tarım çalışanları, güvenlik görevlileri ve açık alanda çalışan diğer meslek grupları gün boyunca güneşe maruz kaldıkları için yüksek risk taşımaktadır. Hamile kadınlar da sıcak havalarda sıvı kaybına ve tansiyon değişikliklerine karşı daha dikkatli olmalıdır.'

'Yaz aylarında sağlığımızı korumak için alınabilecek önlemler aslında oldukça basittir'

Korunma yöntemleri ile ilgili de Sılay, 'Yaz aylarında sağlığımızı korumak için alınabilecek önlemler aslında oldukça basittir. Öncelikle yeterli miktarda su tüketilmelidir. Susamayı beklemeden gün boyunca düzenli sıvı alınmalıdır. En az 2,5-3 litre. Güneş ışınlarının en yoğun olduğu saatler olan 11.00 ile 16.00 arasında mümkün olduğunca doğrudan güneş altında kalınmamalıdır. Açık renkli, hafif ve terletmeyen kıyafetler tercih edilmelidir. Geniş kenarlı şapkalar ve güneş gözlükleri koruyucu olabilir. Dışarıda bulunulacaksa uygun faktörlü güneş koruyucu kremler kullanılmalıdır. Gıdaların saklanmasına dikkat edilmeli, açıkta satılan ve hijyeninden emin olunmayan ürünlerden uzak durulmalıdır. Havuz ve deniz sonrası duş alınması, kişisel hijyen kurallarına uyulması ve ortak kullanılan havlu gibi ürünlerden kaçınılması da enfeksiyon riskini azaltır.' şeklinde belirtti.

'Yaz aylarında sağlık açısından en önemli konu bilinçli davranmaktır'

Son olarak sağlık önlemleri nasıl olması gerektiği hakkında da Sılay, 'Yaz aylarında sağlık açısından en önemli konu bilinçli davranmaktır. Özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan bireyler düzenli takip edilmelidir. Yakınları tarafından sıvı tüketimleri ve genel durumları gözlemlenmelidir. Uzun yolculuklarda, tatillerde ve açık hava etkinliklerinde yeterli su bulundurulmalıdır. Aşırı sıcak havalarda ağır egzersizlerden kaçınılmalı, fiziksel aktiviteler sabah erken veya akşam saatlerine kaydırılmalıdır. Herhangi bir kişide aşırı halsizlik, bilinç değişikliği, yüksek ateş, şiddetli kusma veya bayılma gelişirse vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Unutulmamalıdır ki yaz ayları keyifli olduğu kadar dikkat gerektiren bir dönemdir. Basit görünen önlemler ciddi sağlık sorunlarını önleyebilir. Doğru sıvı tüketimi, güneşten korunma, hijyen kurallarına uyum ve sağlıklı beslenme sayesinde yaz mevsimi güvenli ve sağlıklı şekilde geçirilebilir.' diye konuştu. (İLKHA)

Verilen kilolar neden geri alınıyor?

Korkmaz, kilo vermenin birçok kişi için zorlu bir süreç olduğunu belirterek şunları kaydetti:

'Kilo vermek birçok kişi için zorlu bir süreçtir. Ancak asıl soru, verilen kiloların neden geri geldiğidir. Sorunun cevabı çoğu zaman irade eksikliğinde değil, sürdürülebilir olmayan beslenme alışkanlıklarında ve ihmal edilen koruma döneminde saklıdır. Toplumda diyet denildiğinde akla ilk olarak kilo vermek gelir. Oysa beslenme biliminin temel hedefi yalnızca kilo kaybı sağlamak değil, elde edilen sonucun kalıcı olmasını sağlamaktır. Çünkü kısa süreli başarılar kadar, o başarının korunabilmesi de önem taşır.' dedi.

Korkmaz, 'Ne yazık ki birçok kişi yıllar boyunca defalarca kilo verip tekrar kilo almanın oluşturduğu hayal kırıklığını yaşamaktadır. Bunun en önemli nedenlerinden biri, sürecin bir yaşam tarzı değişikliği olarak değil, geçici bir uygulama olarak görülmesidir. Diyet bittiğinde eski alışkanlıklara dönülmesi, çoğu zaman verilen kiloların geri alınmasıyla sonuçlanır.' ifadelerini kullandı.

'Koruma dönemi diyetin bitişi değil'

Doğru planlanan bir beslenme programının yalnızca kilo kaybı sağlamadığını ifade eden Korkmaz, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Oysa doğru planlanmış bir beslenme programında yalnızca yağ kaybı gerçekleşmez. Aynı zamanda kişinin öğün düzeni, porsiyon kontrolü, açlık ve tokluk farkındalığı da gelişir. Düzenli beslenmeye alışan bireyler zamanla daha küçük porsiyonlarla doyabilmeye başlar. Bu adaptasyon sayesinde koruma dönemi düşünüldüğü kadar zor olmak zorunda değildir. Koruma dönemi, birçok kişinin sandığının aksine diyetin sona erdiği dönem değildir. Aksine, kazanılan alışkanlıkların günlük yaşam içerisinde sürdürüldüğü ve kalıcı hâle getirildiği süreçtir. Eğer kişi kilo verme döneminde gerçek hayatla uyumlu, sürdürülebilir bir beslenme düzeni oluşturmuşsa, hedef kilosunu koruması çok daha kolay olacaktır.' şeklinde konuştu.

'Gerçek başarı kiloyu koruyabilmek'

Korkmaz, kalıcı başarının sağlıklı alışkanlıklar kazanmakla mümkün olduğunu belirterek, 'Bu nedenle danışanlarımla çalışırken, yalnızca tartıdaki rakama odaklanmıyorum. Amacım kişinin yaşam boyu sürdürebileceği beslenme alışkanlıkları kazanmasını sağlamak. Çünkü gerçek başarı, hedef kiloya ulaşmak değil; yıllar sonra da o kiloda sağlıklı ve mutlu bir şekilde kalabilmektir. Unutulmamalıdır ki sağlıklı beslenme bir süreçtir. Bu sürecin sonunda kazanılan alışkanlıklar ne kadar güçlü olursa, verilen kiloların geri gelme ihtimali de o kadar azalacaktır.' dedi.

Korkmaz, sağlıklı beslenmenin kısa süreli bir uygulama değil, yaşam boyu devam eden bir süreç olarak görülmesi gerektiğini vurguladı. (İLKHA)

Batman İl Sağlık Müdürlüğü iş birliğiyle gerçekleştirilen program kapsamında, sivil toplum kuruluşu temsilcilerine kas, kemik ve iskelet sistemi sağlığına dair hayati bilgiler aktarıldı. Toplumda sağlık farkındalığı oluşturulmasında STK'ların üstleneceği rolün de masaya yatırıldığı eğitim yoğun ilgi gördü.

Uzmanından Kas ve İskelet Sistemi Sağlığı Rehberi

Batman Sivil Toplum Merkezi’nde düzenlenen programda, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Barış Yılmaz Atılgan konuşmacı olarak yer aldı. Katılımcılara kas ve iskelet sistemi sağlığı, ortopedik hastalıklar, travmalar, erken teşhisin önemi ve korunma yöntemleri hakkında kapsamlı bir sunum yapıldı.

Eğitim kapsamında özellikle şu kritik başlıklara dikkat çekildi:

• Kemik ve eklem sağlığının korunması, günlük yaşamda duruş bozuklukları,
• İleri yaşın en büyük tehditlerinden osteoporoz (kemik erimesi),
• Spor yaralanmaları, kırık ve çıkıklar karşısında yapılması gerekenler,
• Düzenli fiziksel aktivitenin ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının iskelet sistemi üzerindeki olumlu etkileri.

STK’ların Sağlık Farkındalığındaki Rolü Ele Alındı

Katılımcıların dikkatle takip ettiği programda, özellikle ileri yaşlarda görülen ortopedik rahatsızlıkların önlenmesi ve yaşam kalitesinin artırılmasına yönelik pratik tavsiyeler paylaşıldı. Toplantıda ayrıca, sivil toplum kuruluşlarının tabana yayılma gücü kullanılarak sağlık alanındaki bilinçlendirme çalışmalarına nasıl katkı sağlayabileceği konusunda karşılıklı değerlendirmelerde bulunuldu.

Sorular Yanıt Buldu

Büyük bir interaktif katılımın gözlendiği programın son bölümünde, STK temsilcileri günlük yaşamda ve sahadaki gözlemlerinde karşılaştıkları ortopedik problemlere dair merak ettiklerini sordu. Katılımcılardan gelen tüm soruları içtenlikle yanıtlayan Uzm. Dr. Barış Yılmaz Atılgan, koruyucu hekimliğin önemine vurgu yaptı.

İmplantoloji ve Dijital Diş Hekimliği Konuları Ele Alındı

Seminerde konuşmacı olarak Ankara Üniversitesi’nden Doç. Dr. Bora Akat ve Doç. Dr. Emre Yurttutan yer aldı. Katılımcılara “All On X Konseptinde Cerrahi ve Protetik Çözümler” başlıklı sunumlar yapıldı.

Sunumlarda SIN İmplant sistemleri ile dijital implantoloji uygulamalarına ilişkin bilgiler paylaşıldı. Program kapsamında vaka örnekleri üzerinden değerlendirmeler yapılırken, soru-cevap bölümleriyle katılımcıların görüş ve soruları da ele alındı.

Bölge İllerinden Katılım Sağlandı

Etkinliği Batman Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Doç. Dr. Veysel Eratilla ile üniversite yönetimi de takip etti. Organizasyona Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki çeşitli illerden sağlık profesyonelleri katılım gösterdi.

Programda, mesleki uygulamalarda kullanılan güncel yöntemler ve dijital dönüşüm süreçlerine ilişkin değerlendirmeler yapıldı.

Eğitim Programlarının Devam Edeceği Açıklandı

Etkinliğin sonunda konuşmacılara ve organizasyona katkı sunan isimlere plaket takdim edildi. Organizasyon yetkilileri, implantoloji, dijital diş hekimliği ve cerrahi uygulamalar alanında benzer eğitim faaliyetlerinin ilerleyen dönemlerde de sürdürüleceğini belirtti.

Genel Cerrahi Uzmanı Operatör Doktor Mehmet Cemil Kuba, obezitenin son yıllarda toplumda ciddi şekilde arttığına dikkat çekerek, bunun en önemli nedenlerinden birinin beslenme alışkanlıklarındaki değişim olduğunu söyledi.

İLKHA muhabirine konuşan Kuba 'Maalesef obezite, son yıllarda toplumumuzda çok yoğun bir şekilde arttı. Eskiden batı tipi beslenme bu kadar yaygın değilken, son yıllarda fast food (hazır yemek) tüketiminin ve batı tipi beslenmenin artışına bağlı olarak yoğun bir obezite salgını görülmektedir.' dedi.

Genel Cerrahi Uzmanı Operatör Doktor Mehmet Cemil Kuba

'Özellikle çocukluk çağı obezitesi maalesef çok fazla artmış durumda'

Çocukluk çağı obezitesindeki artışa da dikkat çeken Kuba 'Özellikle çocukluk çağı obezitesi maalesef çok fazla artmış durumdadır. Bunun en sık sebebi; bilinçsiz fast food tüketimi, gazlı içecekler, katkı maddeli gıdalar, yoğun karbonhidratlar, mısır şurupları, pastalar ve çikolatalardır. Bu beslenme alışkanlıkları nedeniyle hem çocukluk hem de erişkinlik çağında obezite oranları hızla yükselmektedir.' ifadelerini kullandı.

'Obezitenin bir diğer önemli sebebi de hareketsiz yaşam tarzıdır'

Obezitenin yalnızca beslenmeyle ilgili olmadığını vurgulayan Kuba 'Obezitenin bir diğer önemli sebebi de hareketsiz yaşam tarzıdır. Sanayi toplumuna geçiş sürecinde kırsaldan kente göçle birlikte, kas gücü gerektiren ağır işlerde çalışma oranı azaldığı için hareketsizliğe bağlı obezite oranlarında ciddi bir artış meydana gelmiştir. Bu durum, obeziteye karşı dikkatli olmamızı ve bu hastalıkla güçlü bir şekilde savaşmamızı gerektirmektedir.' diye konuştu.

'Mutlaka yaşamımızın bir parçasına sporu, yürüyüşü ve ev içi aktiviteleri dahil etmeliyiz'

Obezite tedavisinde ilk adımın yaşam tarzını değiştirmek olduğunu belirten Kuba, şöyle devam etti:

'Obezitenin birçok sebebi olduğu gibi, tedavisinde de birçok yöntem mevcuttur. Tedavinin en önemli adımı budur. Hayatımızı hareketsiz bir şekilde sadece evde geçirmememiz gerekir. Mutlaka yaşamımızın bir parçasına sporu, yürüyüşü ve ev içi aktiviteleri dahil etmeliyiz. Yaşam tarzı değişikliğinin yanında diyetimize ve beslenmemize de çok dikkat etmeliyiz. Özellikle karbonhidrat ve mısır şurubu yoğunluklu gıdalardan, hazır fast food yiyeceklerden uzak durmalı, hatta bunları evimize bile sokmamalıyız.'

'Medikal tedaviler kesinlikle bir doktor ve diyetisyen kontrolü altında kullanılmalıdır'

Son yıllarda yaygınlaşan obezite ilaçları ve zayıflama iğnelerinin bilinçsiz kullanımına karşı vatandaşları uyaran Kuba 'Obezite tedavisiyle ilgili son yıllarda geliştirilen ilaçlar ve iğneler de oldukça yüz güldürücüdür. Halk arasında 'zayıflama iğnesi' olarak bilinen obezite iğneleri son yıllarda çok popüler olmuştur. Fakat toplumumuzda bu ilaçların çok bilinçsizce kullanıldığını görmekteyiz. Bazı hastalarımız bu ilaçları eczaneden doğrudan alıp kendilerine uygulamakta ve tabiri caizse acillik olmaktadır. Bu tür medikal tedaviler kesinlikle bir doktor ve diyetisyen kontrolü altında kullanılmalıdır.' şeklinde konuştu.

'Cerrahi yöntemler, en güvenli ve etkili obezite tedavilerinden biridir'

Morbid obezite vakalarında cerrahi yöntemlerin önemli bir tedavi seçeneği olduğunu belirten Kuba 'Obezite tedavisinin bir diğer büyük ayağı ise 'morbid obezite' dediğimiz, hastalıklı ileri derece obezitede uyguladığımız cerrahi yöntemlerdir. Cerrahi yöntemler, şu anda dünya çapında uygulanan en güvenli ve etkili obezite tedavilerinden biridir. Yaşam tarzı değişikliklerinden medikal tedavilere (ilaç ve iğneler), cerrahi yöntemlere kadar tüm tedavi seçenekleri uzmanlarca başarıyla uygulanmaktadır. Unutmayın; obezite kaderiniz değildir, bu mücadelede her zaman yanınızdayız.' ifadeleriyle sözlerini tamamladı. (İLKHA)

Stresin doğru yönetildiğinde dikkati artırıp motivasyonu destekleyerek performansa olumlu katkı sağlayabildiğine dikkat çeken Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Talat Sarıkavak, YKS'nin bir son değil, sadece bir başlangıç olduğunun unutulmaması gerektiğini vurguladı.

Sarıkavak, 'Gençlerimizin bu süreçten zihinsel ve bedensel olarak sağlıklı, aile ilişkileri yara almamış bir şekilde çıkması, sınavda alacakları puandan çok daha uzun vadeli bir başarı kriteridir.' diyerek sağlıklı ve verimli bir sınav için hem gençlere hem de ailelerine stresi yönetmenin 7 altın kuralını şöyle anlattı:

Sınavı 'kader anı' olarak görmeyin

'Sınavın bir 'kader anı' olarak görülmesi stresi artıran en önemli etkenlerin başında gelmektedir. Ailelerin, çocuklarının sınav başarısını kendi ebeveynlik performanslarının bir karnesi olarak görmesi sık yapılan bir hatadır. Bu durum hem ebeveynin kaygısını artırır hem de gencin sırtına taşıyamayacağı bir yük bindirir. Beklentilerin; çocuğun önceki akademik geçmişi, ilgi alanları ve mevcut koşullarıyla uyumlu, esnek ve gerçekçi olması iç motivasyonu destekler. Sınav öncesi çocuğa 'zaman zaman zorlandın, zaman zaman çok çalıştın. Eksiklerin olsa bile bu süreci bugüne kadar getirdin. Bizim için bu çaban ve emeğin her şeyden daha değerli' demek en güçlü psikolojik kalkan olacaktır.

Duygularınızı konuşmaktan çekinmeyin

Ergenlik döneminde gençlerin kaygılarını, korkularını veya tükenmişliklerini kelimelere dökmesi zordur. Ev içinde yargıdan uzak, duyguların rahatça konuşulabildiği bir atmosfer yaratmak çok değerlidir. Gencin 'Çok yoruldum, çalışmak istemiyorum' serzenişine 'Tembellik yapma, az kaldı' demek yerine, onun bu duygusunu merak eden ve anlamaya çalışan bir yaklaşım sergilenmelidir. Aileler kendi kaygılarını fark etmeli ve bu yükü çocuğa yansıtmak yerine, gerekirse bir uzmandan destek almalıdır.

Uyku ve günlük düzeninizi koruyun

Sınav döneminde ailenin en somut rolü; düzenli uyku, dengeli beslenme ve huzurlu bir çalışma ortamı sağlamaktır. Ders dışı tüm sosyal ve keyifli aktiviteleri kısıtlanan, sürekli olumsuz eleştiriye maruz kalan bir gencin tükenmişlik riski artar. Sınav haftasında ev içi gürültüyü azaltmak, gencin günlük ritmine saygı duymak ve kısa molalarla deşarj olmasına izin vermek performansı doğrudan olumlu etkiler.

Sınavı hayatın tek belirleyicisi olarak görmeyin

Araştırmalar, sınavı 'geri dönüşü olmayan tek şans' olarak gören öğrencilerin stres seviyelerinin çok daha yüksek olduğunu gösteriyor. Eğitim ve kariyer hayatının; yatay geçişler, ikinci tercihler, tekrar deneme şansı veya farklı kariyer rotaları gibi pek çok alternatif barındırdığı evde açıkça konuşulmalıdır. Bu durum sınavı önemsizleştirmek değil; 'Bu sınav önemli bir adım ama senin değerini belirleyen tek ölçüt değil' mesajını vermektir.

Nefesinizi ve bedeninizi sakinleştirmeyi öğrenin

Stres zihinde başlasa da bedende yaşanır. Kalp çarpıntısı, nefes darlığı gibi fizyolojik belirtileri yatıştırmak için basit nefes egzersizleri ve kas gevşetme teknikleri hayat kurtarıcıdır. Bu tekniklerin sadece sınav günü değil, öncesinde deneme sınavlarında da prova edilmesi beynin bu beceriyi otomatikleştirmesini sağlar. Böylece gerçek sınav anında panik dalgası çok daha hızlı kontrol altına alınabilir.

Sonuca değil sürece odaklanın

'Ya kazanamazsam?' düşüncesi öğrenciyi kontrol edemediği bir alana sürükler. Stres yönetiminin temel kuralı, kontrolünüz altındaki alanlara odaklanmaktır. Sınav gününe dair 'ya başaramazsam' senaryoları kurmak yerine; bugün kaç soru çözüleceği, hangi konunun tekrar edileceği gibi somut hedeflere odaklanmak kaygıyı dengeler. Gencin kendi iç konuşmasında 'Başaramam' yerine 'Daha önce de zorlu konuları aştım, elimden geleni yapıyorum' diyebilmesi, sınavı bir tehdit değil, bir performans alanı olarak görmesini sağlar.

Sınav günü için küçük planlar yapın

Sınav sabahında yaşanabilecek stresi azaltmanın en etkili yollarından biri önceden plan yapmaktır. Sınava giderken giyilecek kıyafetlerin hazırlanması, ulaşım planının önceden yapılması ve sınav merkezine erken gidilmesi gençlerin kendilerini daha güvende hissetmesini sağlar. Rahat kıyafet seçimi, sınav merkezine ideal zamanda varış, sıraya oturunca alınacak birkaç derin nefes ve sınava 'en iyi bilinen' konudan başlamak adaptasyonu kolaylaştırır. Sorularda takıldığınızda bir yudum su içip, soruyu işaretleyerek geçmek gibi mikro planlar, sınav anında duygusal enerjinin doğru yönetilmesini sağlar.' (İLKHA)

Mevsimsel geçişlerin üst solunum yolları üzerindeki etkilerini değerlendiren Op. Dr. Gülce Ermutlu, 'Bahar mevsiminde havada uçuşan polen yoğunluğunun yanı sıra, rüzgar ile havadaki toz akarı miktarı ve yine yağış ile nem seviyesi de yükselmektedir. Bu durum, 'bahar nezlesi' olarak da bilinen solunum yolu kaynaklı alerjik semptomların görülmesini kolaylaştırmaktadır. Aynı zamanda değişken hava koşulları ile daha hassas hale gelen bağışıklık sistemi, üst solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanmayı da kolaylaştırmaktadır.' dedi.

Ermutlu, bahar nezlesi (alerjik rinit) tablosunda en sık karşılaşılan belirtileri; geniz akıntısı, boğazda takılma hissi, sık hapşırma, burunda sulanma-akıntı, burun ve boğazda kaşıntı olarak sıraladı.

Alerji semptomlarını azaltmak için önlem alın

Bu ayları daha konforlu geçirmek adına günlük yaşamda alınabilecek bazı basit ama etkili önlemlere değinen Ermutlu, şu tavsiyelerde bulundu: 'Polenlerin havada en yüksek miktarda bulunduğu sabah saatlerinde açık havada maske tercih edilmelidir. İç ortamları havalandırma işlemi, polen yoğunluğunun yüksek olduğu sabah saatlerinin dışında yapılmalıdır. Rutubeti ve tozu en aza indirmek için yaşanılan ortamda, özellikle de zamanın büyük kısmının geçtiği yatak odasında gerekli anti-alerjik önlemler alınmalıdır. Dışarıda geçirilen vakitlerin ardından eve gelindiğinde, üzerimize yapışan polen ve tozlardan arınmak için kıyafetler mutlaka değiştirilmelidir.' diye belirtti.

'Kulaktan dolma ilaçlar zarar verebilir'

Alerjik semptomların yaşam kalitesini ciddi ölçüde düşürdüğünü ve sıradan bir halsizlik olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Ermutlu, profesyonel tıbbi desteğin önemine dikkat çekti.

Alerji belirtilerinin bazen viral enfeksiyonlarla karıştırılabileceğini belirten Ermutlu, hastaların bir sağlık kuruluşuna başvurması gereken durumları detaylandırarak şunları aktardı: 'Alerji yönetimi kişiye özeldir. Komşudan alınan veya kulaktan dolma bilgilerle kullanılan burun spreyleri ve alerji ilaçları, faydadan çok zarar getirebilir, burun mukozasında kalıcı hasarlara yol açabilir.

Semptomların baskılanamadığı, nefes darlığının eşlik ettiği ya da belirtilerin enfeksiyonla karıştığı durumlarda vakit kaybetmeden donanımlı bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Gerektiği zaman lokal ve/veya sistemik tedavi seçenekleri, ancak bir kulak burun boğaz uzmanının kontrolü ve yardımıyla değerlendirilmelidir. Doğru teşhis, doğru ilaç kullanımı ve gerekirse uygulanacak immünoterapi (aşı tedavisi) gibi yöntemler için uzman hekim rehberliği hayati önem taşımaktadır.' ifadelerine yer verdi. (İLKHA)

Halil İbrahim Çoban, yaşı ve kilosu nedeniyle uygulanamayan tedavinin ardından şimdi yurt dışındaki 1 milyon 815 bin dolarlık ilaca ulaşabilmek için yardım bekliyor. Teneffüslerde arkadaşlarını izlemekle yetinen küçük çocuk, Cumhurbaşkanı ve Sağlık Bakanlığı'na seslenerek 'Ben de arkadaşlarım gibi koşup oyun oynamak istiyorum.' dedi.

Anne Elif Çoban

'Belirtiler yıllar önce başlamıştı'

Anne Elif Çoban, oğlunun hastalık belirtilerinin aslında 1,5-2 yaşlarında ortaya çıktığını ancak pandemi dönemine denk gelmesi nedeniyle durumun fark edilemediğini söyledi. O dönemde yaşadıkları süreci anlatan Çoban, doktorların hareketsizlikten kaynaklı kas güçsüzlüğü değerlendirmesi yaptığını ve herhangi bir sorun olmadığı söylenerek geri çevrildiklerini ifade etti.

Yaklaşık 5 yaşındayken yapılan genetik incelemeler sonucunda Halil İbrahim'e SMA Tip 3 tanısı konulduğunu belirten anne Çoban, teşhisin gecikmesi nedeniyle Zolgensma gen tedavisinden yararlanma şansını kaybettiklerini dile getirdi.

'Tanımız geç kaldı, ilacımızı geç kalmak istemiyoruz'

Oğlunun şu an İtvisma adlı ilaca uygun görüldüğünü belirten Elif Çoban, en büyük arzularının çocuklarının sağlığına kavuşması olduğunu söyledi.

'Arkadaşları gibi okuluna devam etsin, yürüyebilsin, koşabilsin, oynayabilsin istiyoruz.' diyen anne Çoban, SMA'nın ilerleyici bir kas hastalığı olduğuna dikkat çekerek, hastalığın ilerleyen süreçte yürüme, konuşma ve yeme içme yetilerinin kaybına kadar gidebildiğini anlattı.

İki ay önce başlatılan yardım kampanyasında şu ana kadar yüzde 15 seviyesine ulaştıklarını aktaran Çoban, destek veren herkese teşekkür ederek, tedaviye bir an önce ulaşmak istediklerini ifade etti.

'Tedavi için 1 milyon 815 bin dolara ihtiyaç var'

İlacın yurt dışında uygulandığını ve maliyetinin yaklaşık 1 milyon 815 bin dolar olduğunu belirten anne Çoban, bu rakamı kendi imkânlarıyla karşılamalarının mümkün olmadığını vurgulayarak, şöyle devam etti:

Çocuğumuz gözümüzün önünde eriyor. Bu çok zor bir durum. Lütfen yardım edin. İtvisma ilacı gen tedavisi yurt dışında olan bir tedavi ve 1 milyon 815 bin dolar. Maalesef bizim bunu karşılama gibi bir imkânımız yok. Kendi çevremizin de karşılama imkânımız yok. Lütfen desteğinizi esirgemeyin.'

'Çantasını bile ben taşıyorum'

Halil İbrahim'in oldukça zeki ve başarılı bir öğrenci olduğunu vurgulayan anne Çoban, oğlunun en büyük engelinin hastalığı nedeniyle bedeninin ona izin vermemesi olduğunu söyledi.

Okul hayatında yaşadıkları zorlukları anlatan Çoban 'Çantasını bile ben taşıyorum. Servis şoförü ve okul çalışanları yardımcı oluyor. Öğretmeni adeta ikinci annesi gibi ilgileniyor. Arkadaşları da ona karşı çok duyarlı davranıyor.' dedi.

Ancak ilerleyen yıllarda akran zorbalığı gibi risklerden endişe duyduğunu ifade eden anne Çoban, insanların kendisiyle değil, oğlu Halil İbrahim'le empati kurmasını istedi.

'8 yaşındaki bir erkek çocuğunun koşup oynaması, zıplaması gerekirken Halil İbrahim bunları uzaktan izlemek zorunda kalıyor.' diyen anne Çoban, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, eşi Emine Erdoğan ve Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu başta olmak üzere tüm yetkililerden ve hayırseverlerden destek beklediklerini söyledi.

Halil İbrahim Çoban

'Arkadaşlarım oyun oynarken ben onları izliyorum'

3'üncü sınıf öğrencisi Halil İbrahim Çoban ise yaşıtları gibi hareket etmek istediğini belirterek duygularını şu sözlerle anlattı:

'8 yaşındayım. SMA Tip 3 hastasıyım. Okula gidiyorum. Arkadaşlarım gibi teneffüste dışarı çıkıp oyun oynamak istiyorum. Onlar gidip oyun oynuyorlar, ben ise onları izliyorum. Merdivenlerden inerken ve çıkarken zorlanıyorum. Yürümekte güçlük çekiyorum. Cumhurbaşkanımıza ve Sağlık Bakanımıza sesleniyorum; lütfen bana sahip çıkın. Ben de arkadaşlarım gibi dışarı çıkıp oyun oynamak istiyorum. Sesimi duyun, iyileşmek istiyorum.'

Baba Ercan Çoban

'Herkesten maddi ve manevi destek bekliyoruz'

Baba Ercan Çoban da oğluna SMA Tip 3 tanısı konulduktan sonra yaş ve kilo kriterleri nedeniyle Zolgensma tedavisinden yararlanamadıklarını belirterek, şu anda eşdeğer nitelikteki İtvisma ilacına uygun görüldüğünü ve tedavi masrafını karşılayabilmek için kampanya başlattıklarını söyledi.

Baba Çoban 'Allah'ın izniyle ve hayırseverlerin desteğiyle kampanyamız tamamlanırsa çocuğumuz sağlığına kavuşacak. Herkesten maddi ve manevi destek bekliyoruz.' dedi.

Çoban ailesi, SMA Tip 3 hastası oğulları Halil İbrahim'in tedavisine katkı sağlamak amacıyla 19, 20 ve 21 Haziran tarihlerinde Malatya AVM önünde düzenlenecek kermese tüm Malatyalıları davet etti. Kermesten elde edilecek gelirin tamamının Halil İbrahim'in tedavi sürecinde kullanılacağı belirtildi. (İLKHA)

Başkan Cemal Çetiz’den Üyelere Müjde

Protokolün imzalanmasının ardından bir açıklama yapan HAKSİAD Batman Şube Başkanı Cemal Çetiz, üyelerin ve ailelerinin refahını gözeten adımlar atmaya devam edeceklerini belirterek şu detayları paylaştı:

"Değerli Üyemiz, Başkanlığımız ile Yaşam Hastanesi arasında yapılan anlaşma kapsamında üyelerimiz ve birinci derece yakınları (anne, baba, eş ve çocuklar);

· Muayene fark ücretlerinde %15

· Ameliyat fark ücretlerinde %15

· Tahlil ve tetkiklerde %10 indirimden yararlanabilecektir.

Tüm üyelerimize sağlıklı günler dileriz."

İmzalanan bu protokolün hem dernek üyelerine ekonomik anlamda katkı sağlaması hem de kentteki kurumsal iş birliklerini güçlendirmesi hedefleniyor.

Batman'da yapımı tamamlanan Cudi Sağlık Kompleksi düzenlenen törenle hizmete açıldı. Cudi Mahallesi'nde inşa edilen kompleks; 9 hekimlik Aile Sağlığı Merkezi (ASM), Sağlıklı Hayat Merkezi (SHM) ve 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu'ndan (ASHİ) oluşuyor.

Vali Ekrem Canalp, sağlık hizmetlerinde temel hedeflerinin vatandaşların hastalanmasını önlemek olduğunu belirterek, birinci basamak sağlık hizmetlerine büyük önem verdiklerini ifade etti.

"Birinci Önceliğimiz İnsanları Hasta Etmemek"

Açılışta konuşan Canalp, "Devlet olarak birinci önceliğimiz hastaları tedavi etmek değil, insanları hasta etmemektir" dedi.

Koruyucu sağlık hizmetlerinin önemine dikkat çeken Canalp, aile sağlığı merkezleri ve sağlıklı hayat merkezlerinin bu anlayışın en önemli yapı taşları olduğunu kaydetti.

Aile Hekimliği Sayısı 242'ye Yükseldi

Batman'da 2024 yılında 217 olan aile hekimliği birimi sayısının, Cudi Sağlık Kompleksi ile birlikte 242'ye ulaştığını açıklayan Canalp, yeni yatırımlarla bu sayının daha da artırılacağını söyledi.

Devam eden sekiz aile sağlığı merkezi projesinin tamamlanmasıyla aile hekimliği birimi sayısının 255'e çıkmasının planlandığını belirten Canalp, aile hekimi başına düşen nüfusun da 2 bin 595'e kadar düşeceğini ifade etti.

Altı Mahalleye Hizmet Verecek

Yeni açılan sağlık kompleksinin Cudi, Petrol, Şafak, Korik, Fatih ve Çamlıtepe mahallelerinde yaşayan toplam 114 bin 364 kişiye hizmet vereceğini belirten Canalp, bölgedeki sağlık hizmetlerine erişimin önemli ölçüde kolaylaşacağını söyledi.

Cudi Aile Sağlığı Merkezi'nin kapasitesi de 7 hekimden 9 hekime çıkarıldı.

Sağlıklı Hayat Merkezi Sayısı 6'ya Ulaştı

Cudi Sağlıklı Hayat Merkezi'nin hizmete girmesiyle Batman'daki Sağlıklı Hayat Merkezi sayısı altıya yükseldi.

Merkezde vatandaşlara;

• Beslenme danışmanlığı,
• Fiziksel aktivite danışmanlığı,
• Kadın ve üreme sağlığı hizmetleri,
• KETEM danışmanlığı,
• Ruh sağlığı desteği,
• Çocuk ve ergen sağlığı hizmetleri,
• Tütün ve madde bağımlılığı danışmanlığı,
• Koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetleri sunulacak.

Son Dört Yılda 35 Sağlık Projesi Tamamlandı

Vali Canalp, son dört yılda sağlık alanında önemli yatırımlar gerçekleştirildiğini belirterek, yaklaşık 915 milyon liralık yatırımla 35 projenin tamamlanarak hizmete açıldığını söyledi.

Bunun yanında 30 sağlık projesinin de yapım ve proje süreçlerinin sürdüğünü ifade eden Canalp, 2025 yılı için Batman'a yaklaşık 4 milyar 645 milyon liralık sağlık yatırımı ödeneği ayrıldığını açıkladı.

Sağlık Personeli Sayısında Artış

Canalp, son dört yılda sağlık insan gücünün de önemli ölçüde arttığını belirterek, toplam sağlık personeli sayısının 5 bin 294'ten 7 bin 102'ye yükseldiğini kaydetti.

Bu süreçte 372 uzman hekim, 433 pratisyen hekim, 41 diş hekimi ve diğer sağlık personelleriyle birlikte toplam bin 217 yeni personelin göreve başladığını söyledi.

500 Yataklı Yeni Hastanede Sona Doğru

Batman'da yapımı devam eden 500 yataklı yeni devlet hastanesinde fiziki gerçekleşmenin yüzde 90 seviyesine ulaştığını belirten Canalp, hastanenin tamamlanmasıyla birlikte sağlık hizmetlerinin kapasitesinin daha da güçleneceğini ifade etti.

Yeni dönemde inme merkezi, hiperbarik oksijen tedavi merkezi, robotik rehabilitasyon merkezi ve çeşitli özellikli sağlık hizmetlerinin de hayata geçirilmesinin planlandığını sözlerine ekledi.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, bina içerisindeki sistemlerin hava kalitesiyle ilgili bir sorun tespit ettiğini doğrulayarak, 'Önem derecesi belirlenene kadar ihtiyati tedbirler uygulanıyor' dedi. Müdahale ekiplerinin sahada görev başında olduğunu ve personeli desteklemeye hazır olduklarını açıkladı.

Pentagon Güç Koruma Ajansı'nın tehlikeli maddelere müdahale ekibi, Arlington İtfaiyesi'nin desteğiyle olaya müdahale ediyor. Amerikan basınına konuşan kaynaklara göre, polisler gaz maskeleri ve kimyasal koruyucu ekipmanlarla bina içinde görev yapıyor.

Pentagon kompleksinin dördüncü ila yedinci koridorları arasında bulunan ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci katların güvenlik amacıyla tamamen kapatıldığı bildirildi. (İLKHA)

Program dahilinde sağlık çalışanlarıyla bir araya gelen Solmaz, kurumlarda tedavi gören hastalar ve hasta yakınlarıyla da görüşerek durumlarını sordu.

Kozluk’ta sunulan sağlık hizmetlerinin niteliği ve sürdürülen çalışmaların ele alındığı ziyaretin ardından açıklama yapan İlçe Sağlık Müdürü ve Devlet Hastanesi Başhekimi Dr. Fırat Güneş, ilçede sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi adına çalışmaların devam ettiğini ve vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimi için gerekli adımların atılacağını ifade etti.

Batman’da yaz aylarının gelmesiyle birlikte geleneksel içeceklerden meyan şerbeti yeniden satış noktalarındaki yerini aldı. Özellikle sıcak havalarda serinlemek isteyen vatandaşların ilk tercihi olan meyan şerbeti, kent merkezinde birçok noktada halkın beğenisine sunuluyor.

Batman ve çevresinde doğal olarak yetişen meyan bitkisinin köklerinden elde edilen bu özel şerbet, bölgenin uzun yıllardır tüketilen en köklü geleneksel içecekleri arasında yer alıyor.

Hazırlığı Akşamdan Başlıyor

Meyan şerbeti satıcısı Feyzi Nergis, içeceğin hazırlanma sürecinin büyük bir emek ve zaman aldığını belirterek, şerbeti akşam saatlerinde hazırlamaya başladıklarını söyledi.

Nergis, “Meyan kökü şerbetini akşam vaktinden hazırlıyoruz. Meyan köklerinin özünü vermesi ve iyice demlenmesi için sabaha kadar bekletiyoruz. Sabahın erken saatlerinde hazır hale geliyor ve gün boyunca vatandaşlara sunuyoruz.” dedi.

Yaz Aylarında Daha Fazla Tüketiliyor

Sıcak havaların etkisini hissettirmesiyle birlikte meyan şerbetine olan talebin katlandığını ifade eden Nergis, vatandaşların özellikle güçlü serinletici özelliği nedeniyle bu içeceğe yöneldiğini belirtti. Batman’da meyan şerbetinin yaz aylarında yoğun ilgi gördüğünü söyleyen Nergis, bölge halkının bu kültüre son derece alışkın olduğunu ve şerbeti düzenli olarak tükettiğini kaydetti.

Bardağı 25 Liradan Satılıyor

Meyan kökünün hiçbir katkı maddesi içermeyen, tamamen doğal bir bitki olduğunu vurgulayan Feyzi Nergis, şerbetin bardağını 25 liradan sattığını ifade ederek şöyle konuştu:

“Batman’da yazın çok tüketilen bir içecek olduğu için vatandaşlar büyük ilgi gösteriyor. Biz de gün boyunca buz gibi, soğuk olarak satışını yapıyoruz. Şu anda bir bardak meyan şerbetini 25 liradan satıyorum.”

Bölgenin Vazgeçilmez Kültürü

Yıllardır Batman ve çevresinde severek tüketilen meyan şerbeti, özellikle yaz aylarında kentte en çok tercih edilen geleneksel içeceklerden biri olmaya devam ediyor. Hem serinlik hem de şifa arayanların ortak noktası olan bu içecek, sıcak havaların etkisini artırdığı günlerde yoğun talep görmeyi sürdürüyor.

İleri Tetkik, Endoskopi ve Kolonoskopi İmkanı

Çocuklarda sindirim sistemi, karaciğer, safra yolları ve pankreas hastalıklarının tanı ve tedavisi alanında uzman olan Dr. Ferhat Karakoç’un göreve başlamasıyla hastanede kritik işlemler de devreye giriyor. Klinik bünyesinde çocuk hastalara yönelik endoskopi ve kolonoskopi işlemleri gerçekleştirilecek. Bu sayede yemek borusu, mide, ince ve kalın bağırsak hastalıklarının teşhisinde ileri tetkik imkanı sunularak erken tanı ve etkin tedavi süreçleri Batman'da yürütülebilecek.

Çocuk Gastroenteroloji Kliniği;

• Kronik karın ağrısı, ishal ve kabızlık,
• Reflü ve yutma güçlüğü,
• Çölyak hastalığı,
• İnflamatuvar bağırsak hastalıkları,
• Büyüme ve gelişme geriliği gibi birçok rahatsızlığın tedavisinde hizmet verecek.

İl Sağlık Müdürü Solmaz: "Diğer İllere Sevk İhtiyacını Azaltmayı Hedefliyoruz"

Nitelikli sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi amacıyla kadroları güçlendirdiklerini belirten Batman İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Murat Solmaz, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"Sağlık alanında sunduğumuz branş çeşitliliğini artırarak vatandaşlarımızın başka illere sevk edilme ihtiyacını azaltmayı ve sağlık hizmetlerine erişimi daha da kolaylaştırmayı hedefliyoruz. Yeni uzmanımızla birlikte çocuk gastroenterolojisi alanında Batman’da çok önemli bir adım atmış olduk."

Randevular MHRS ve ALO 182’de

Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde hizmet vermeye başlayan Çocuk Gastroenteroloji Polikliniği için vatandaşlar; Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) ve ALO 182 hattı üzerinden randevularını oluşturarak muayene olabilecekler.

Tıp literatüründe 'Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu' olarak adlandırılan hastalık, gözün retina tabakasında bulunan ve merkezi görmeyi sağlayan makula bölgesinin zamanla hasar görmesi sonucu gelişiyor.

Hastalık ilerledikçe okuma, araç kullanma, yüz tanıma ve ayrıntıları seçme gibi durumlarda ciddi zorluklar ortaya çıkabiliyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, son yıllarda geliştirilen yeni tedavi yöntemleri sayesinde birçok hastada görme düzeyinin korunabildiğini, hatta bazı tablolarda görme kalitesinde belirli ölçüde iyileşme sağlanabildiğini belirtti.

Şahin, 'Erken teşhis, sarı nokta hastalığının ilerlemesini yavaşlatmak ve görmeyi korumak için çok önemlidir. Başlangıç evrelerinde hastalık genellikle belirti vermediği için rutin göz muayeneleriyle erken teşhis edilirse yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekli tedavilerle önlemler alınabilmektedir. Bu nedenle özellikle 50 yaş üzerinde olan ve ailesinde sarı nokta hastalığı bulunan kişilerin, herhangi bir şikâyetleri olmasa bile düzenli göz kontrollerini ihmal etmemeleri son derece önemlidir.' dedi.

Günlük yaşamı önemli ölçüde etkiliyor

Sarı nokta hastalığının, gözün arka kısmında bulunan retina tabakasının merkezindeki makula bölgesini etkileyen ve özellikle 50 yaş üzerindeki kişilerde görülen ilerleyici bir hastalık olduğunu söyleyen Şahin, 'Sarı nokta denmesinin sebebi ise bu bölgede yüksek ışık maruziyetine karşı korunma sağlanması amacıyla bolca lutein ve zeaksantin adlı sarı renkli pigmentler oluşması. Makula; okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve ince ayrıntıları seçme gibi merkezi görme işlevlerinden sorumlu oluyor. Bu bölgenin zarar görmesi sonucunda merkezi görmede bulanıklık, şekillerde bozulma veya görme kaybı ortaya çıkabiliyor. Belirtiler önce tek gözde oluşabilirken hastalık ilerleyip her iki gözü de tuttuğunda günlük yaşam önemli şekilde etkileniyor.' diye ekledi.

Hastalık ilerledikçe merkezi görme kaybının belirginleşmesi nedeniyle hastalarda önemli sorunlar yaşandığına vurgu yapan Prof. Dr. Özlem Şahin, 'Bu tabloda hastalar okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve düz çizgileri görme gibi durumlarda güçlük çekmektedir. Hastalık ileri evrede körlüğe varmasa da güvenli yürüyüşü zorlaştırmakta ve düşme riskini artırmaktadır. Ayrıca görme kaybının yarattığı sosyal izolasyon, depresyon ve bağımsız aktivitelerde azalma (yemek yapma, televizyon izleme vb.) yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilmektedir' diye belirtti.

Görme yetisinde hızla azalma yaşanabiliyor

Sarı nokta hastalığının temel olarak kuru tip ve yaş tip olmak üzere iki ana gruba ayrıldığını belirten Şahin, hastaların büyük çoğunluğunda kuru tip geliştiğini anlatarak şöyle devam etti:

'Kuru tipte retina altında zamanla biriken ve drusen adı verilen birikintiler ile buna eşlik eden hücre kaybı sonucunda görme yetisi yavaşça azalmaktadır. İleri evrelerinde de coğrafik atrofi olarak adlandırılan ve retina hücrelerinde belirgin kayıp ve bunun sonucunda görme kalitesinde azalmayla seyreden tablo gelişebilmektedir.

Yaş tip ise daha az görülmesine rağmen görme kaybından en sık sorumlu olan formudur. Bu tipte retina altında anormal ve kırılgan yeni damarlar gelişmektedir. Bu damarlar sıvı veya kan sızdırarak makulanın yapısını bozabilmekte ve görmede haftalar, hatta günler içinde belirgin azalmaya neden olabilmektedir. Erken tanı ve zamanında tedavi, yaş tip sarı nokta hastalığında görmenin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.'

Sigara kullanımı riski yaklaşık 2 kat artırıyor!

İlerleyen yaşın, sarı nokta hastalığının en önemli risk faktörünü oluşturduğunu ifade eden Şahin, 'Görülme sıklığı özellikle 55 yaşından sonra belirgin olarak artıyor. Bunun yanı sıra sigara kullanımı, hipertansiyon, diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar sarı nokta hastalığının gelişme riskini anlamlı ölçüde artıran risk faktörleri arasında yer alıyor. Güncel çalışmalar sigara kullanımının riski yaklaşık iki kat artırdığını gösteriyor.' dedi.

Ayrıca aile öyküsü ve bazı genetik varyasyonların da önemli risk faktörleri olarak kabul edildiğini aktaran Prof. Dr. Özlem Şahin, 'Obezite, fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve düşük antioksidan alımı gibi faktörlerin de katkıda bulunabileceği düşünülmekle birlikte bunların etkileri konusunda literatürde daha değişken sonuçlar bulunmaktadır.' bilgisini paylaştı.

Bu sorunları göz ardı etmeyin

Sarı nokta hastalığının erken evrede genellikle belirti vermediğini veya belirtilerin çok hafif seyrettiğini kaydeden Şahin, bu nedenle hastaların, sorunlarının yaşlılığa bağlı olduğunu düşündüğünü aktardı.

Hastalık ilerledikçe merkezi görmede bozulma başladığına işaret eden Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, aşağıda yer alan belirtilerden birinin ortaya çıkması halinde zaman kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğine dikkat çekti:

'Düz çizgilerin eğri veya dalgalı görünmesi

Okuma sırasında harflerin bulanıklaşması

Karşıya bakarken silik noktaların oluşması

Gölgelerin veya birbirine yakın renklerin ayırt edilmesinde güçlük

Karanlıkta görmenin belirgin şekilde zorlaşması

Işığa karşı hassasiyet artışı

Görüntülerdeki detayların kaybolma hissi'

Tedaviden başarılı sonuçlar elde ediliyor

Sarı nokta hastalığının tanı sürecinde detaylı göz muayenesinin yanı sıra retina görüntüleme yöntemleri ve optik koherens tomografi gibi gelişmiş teknolojilerden faydalanıldığını belirten Şahin, b sayede retina tabakasındaki değişikliklerin ayrıntılı şekilde incelenebildiğini söyledi.

Tedavinin temel hedefi ise mevcut görmeyi korumak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, hastalığın tipi ve evresinin uygulanacak tedaviyi belirlediğini anlatarak, 'Kuru tip sarı nokta hastalığında vitamin ve mineral takviyeleri uygun hastalarda hastalığın ilerleme riskini yaklaşık yüzde 25 oranında azaltmaktadır. Ayrıca yeşil yapraklı sebzelerden zengin beslenme, omega-3 yağ asitlerinin tüketimi, düzenli egzersiz, tansiyon ve kolesterol kontrolü ile sigaranın bırakılması gibi yaşam tarzı değişiklikleri de önem taşımaktadır' dedi.

Son yıllarda ileri evre kuru tip hastaları için göz içi iğne tedavisinin de geliştirildiğini belirten Prof. Dr. Özlem Şahin, belirli aralıklarla göze uygulanan bu yöntemin hastalığın retina üzerindeki hasarının ilerleme hızını yavaşlatmaya yardımcı olabildiğini söyledi.

Görme düzeyleri korunabiliyor

Yaş tip sarı nokta hastalığının tedavisinde ise göz içine enjeksiyonla uygulanan ilaçların önemli bir yer tuttuğunu aktaran Şahin, 'Bu tedaviyle, retina altındaki anormal damar oluşumunun ve sıvı sızıntısının kontrol altına alınması hedefleniyor. Enjeksiyon tedavisi sayesinde hastaların görme düzeyleri korunabiliyor, hatta bazı hastalarda görme yeteneğinde iyileşme sağlanabiliyor. Son zamanlarda bu iğne tedavilerinin sıklığının azalmasında önemli gelişmeler yaşanmakla beraber, yılda 10-12'ye varan iğne sayıları görme keskinliğinin korunmasında önemli rol oynamaktadır.' diye belirtti.

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları koruyucu rol oynuyor

Genetik kökeni ağır bastığından sarı nokta hastalığını önlemenin her zaman mümkün olmasa da riski azaltmaya ve ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilecek bazı önlemler bulunduğuna işaret eden. Prof. Dr. Özlem Şahin, bu önlemleri şöyle sıraladı:

'Özellikle sigara kullanmamak, düzenli fiziksel aktivite yapmak, sağlıklı vücut ağırlığını korumak ve kardiyovasküler risk faktörlerini kontrol altında tutmak önem taşımaktadır. Ayrıca dengeli beslenme (yeşil yapraklı sebzeler, balıkta bulunan omega-3 yağları), kan basıncı/şeker/kolesterol kontrolü gibi sağlıklı yaşam tarzı faktörleri hastalığın gelişimini yavaşlatmaktadır. Uzun süreli güneş ışığına maruziyeti azaltmak için güneş gözlüğü kullanmak da retina sağlığını korumaya yardımcı olmaktadır.' (İLKHA)

Çocukların sağlık konusunda bilinçlenmesini sağlamak ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını erken yaşlarda kazandırmak amacıyla Gercüş ilçesine bağlı Kayapınar İlkokulu’nda anlamlı bir program icra edildi. Gercüş Kaymakamlığının destekleriyle düzenlenen "Sağlıklı Çocuk, Sağlıklı Gelecek (Sağlık Elçisi)" projesi kapsamında, öğrencilerin sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik kapsamlı bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirildi.

Alanında uzman sağlık personelleri tarafından verilen eğitimlerde, çocukların günlük yaşamlarında kolayca uygulayabilecekleri hayati ve temel sağlık bilgileri uygulamalı olarak aktarıldı.

Sağlık Elçilerinin Aldığı Kapsamlı Eğitim Başlıkları

Öğrencilerin büyük bir ilgi ve aktif katılımla takip ettiği eğitim programı boyunca uzmanlar tarafından şu kritik konular masaya yatırıldı:

• 112 Acil Sağlık Hizmetlerinin doğru kullanımı ve afet anında yapılması gerekenler,
• Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE)’nin görevleri ve aile hekimliği hizmetleri,
• Ağız ve diş sağlığı, kişisel hijyen kuralları ve bulaşıcı hastalıklardan korunma yolları,
• Sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivitenin önemi.

ÖĞRENDİKLERİNİ ÇEVRELERİNE YAYACAKLARINA SÖZ VERDİLER

Eğitimlerin ardından merak ettikleri soruları uzmanlara yönelten minikler, programın sonunda öğrendikleri bilgileri aileleri ve arkadaşlarıyla paylaşacaklarına dair söz vererek “Sağlık Elçisi” unvanını almaya hak kazandı. Projeyle, çocukların sadece kendi sağlıklarını korumaları değil, akranları ve çevrelerinde de birer farkındalık odağı haline gelmeleri hedefleniyor.

Batman İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Murat Solmaz, toplum sağlığının dipten gelen bir dalgayla güçlendirilmesinde çocukların rolünün çok büyük olduğunu belirterek, sağlıklı nesiller yetiştirmek adına bu tür farkındalık ve eğitim çalışmalarının Batman il genelinde kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.

Kuduz nasıl bulaşır?

Kuduz virüsü çoğunlukla enfekte bir hayvanın ısırmasıyla bulaşıyor. Bunun yanında tırmalama sonucu virüs taşıyan salyanın açık yara, göz, ağız veya burun mukozasıyla temas etmesi de bulaşmaya neden olabiliyor. Uzmanlar özellikle sahipsiz hayvanlarla temas sonrası oluşan yaraların ciddiye alınması gerektiğini vurguluyor. Virüs, vücuda girdikten sonra sinir sistemi boyunca ilerleyerek beyne ulaşıyor ve ciddi hasara yol açıyor.

Belirtileri nelerdir?

Hastalığın ilk belirtileri çoğu zaman grip benzeri şikâyetlerle başlıyor. Ateş, halsizlik, baş ağrısı ve ısırılan bölgede ağrı, yanma ya da karıncalanma görülebiliyor. Hastalık ilerledikçe huzursuzluk, bilinç değişiklikleri, kas spazmları, halüsinasyonlar ve halk arasında 'su korkusu' olarak bilinen hidrofobi gelişebiliyor. Bazı vakalarda ise felç tablosu ortaya çıkıyor. Klinik belirtiler başladıktan sonra hastalık büyük ölçüde ölümle sonuçlanıyor.

Tedavisi mümkün mü?

Sağlık otoriteleri, kuduzun belirtiler ortaya çıktıktan sonra etkili bir tedavisinin bulunmadığını belirtiyor. Ancak riskli bir temas sonrasında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması halinde hastalık önlenebiliyor. Temas sonrası koruma tedavisi kapsamında yaranın bol su ve sabunla temizlenmesi, gerekli durumlarda kuduz immünoglobulini uygulanması ve aşı serisinin tamamlanması büyük önem taşıyor. Uzmanlar, şüpheli bir hayvan teması sonrasında zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasını öneriyor.

Hayvanlardan korunmak için nelere dikkat edilmeli?

Uzmanlar, özellikle sahipsiz veya davranışlarında olağan dışılık görülen hayvanlarla temastan kaçınılmasını tavsiye ediyor. Çocukların yabancı hayvanlara yaklaşmamaları konusunda bilinçlendirilmesi gerektiği belirtilirken, evcil hayvan sahiplerinin de düzenli veteriner kontrollerini aksatmaması gerektiği vurgulanıyor. Isırık veya tırmalama durumunda yaranın hemen temizlenmesi ve sağlık kuruluşuna başvurulması hayati önem taşıyor.

Aşılama neden bu kadar önemli?

Kuduz, aşı ile önlenebilen ancak belirtiler başladıktan sonra neredeyse her zaman ölümle sonuçlanan hastalıklar arasında yer alıyor. Dünya Sağlık Örgütü ve sağlık otoriteleri, hem evcil hayvanların düzenli aşılanmasının hem de riskli temas sonrası insanlara uygulanan kuduz aşısının hastalığın önlenmesinde en etkili yöntem olduğunu belirtiyor. Uzmanlara göre toplumda farkındalığın artırılması ve hayvan aşılama programlarının sürdürülmesi, kuduz kaynaklı ölümlerin azaltılmasında kritik rol oynuyor. (İLKHA)