Son 23 yılda inşa edilen 114 teknopark, 1300'den fazla teknoloji girişimi ve 1700'ü aşkın tasarım merkezi bu dönüşümün taşıyıcı unsurları olarak öne çıkıyor. Savunma sanayisinde elde edilen tecrübelerin mobiliteden uzay teknolojilerine kadar birçok alana aktarılması hedefleniyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, zirvede yaptığı konuşmada, 'Kendi verisini koruyamayan ve kendi dil modellerini geliştiremeyen ülkeler küresel sistemde birer veri tarlasına dönüşme riskiyle karşı karşıya kalır.' ifadelerini kullandı. Türkiye'nin yapay zekayı vatandaşları ve insanlık için refah vesilesi kılmaya hazır olduğunu belirtti.

Ulusal kapasiteyi artırmak için TÜBİTAK bünyesinde Yapay Zekâ Enstitüsü kuruldu. Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Projesi gibi çalışmalarla yerli çözümler hızlandırılıyor. Genç nesiller için yapay zekâ akademileri ve yazılım okulları yaygınlaştırılırken, girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kaynak yönlendirildi.

Geliştirilen sistemlerin eğitimden sağlığa, üretimden siber güvenliğe kadar geniş bir sahada fırsat eşitliği sunması bekleniyor. (İLKHA)

Sosyal medya kullanıcılarının gün boyunca en çok arattığı soruların başında “Instagram çöktü mü?”, “WhatsApp çalışıyor mu?” ve “Facebook’a neden giriş yapılamıyor?” geldi. Dünyanın birçok bölgesinden gelen kullanıcı bildirimleri sonrası gözler Meta platformlarına çevrildi. İlk belirlemelere göre sorun yalnızca tek bir uygulamayla sınırlı değil; aynı anda birden fazla Meta hizmetinde erişim problemleri yaşanıyor.

Kullanıcılar peş peşe şikâyet bildirdi

Özellikle öğleden sonra saatlerinden itibaren kullanıcılar Instagram akışının yenilenmediğini, Facebook hesaplarına giriş yapılamadığını ve bazı WhatsApp özelliklerinde gecikmeler yaşandığını bildirmeye başladı. Çok sayıda kullanıcı uygulamaların açıldığını ancak içeriklerin yüklenmediğini aktardı.

Bazı kullanıcılar ise doğrudan oturum açma hatalarıyla karşılaştıklarını, giriş ekranlarının yanıt vermediğini veya hata mesajları aldıklarını paylaştı.

Sorun sadece Türkiye’de değil: Küresel çapta raporlar geliyor

Uluslararası takip platformları ve haber kaynaklarına göre erişim sorunları farklı ülkelerde de rapor edildi. Bu durumun tek bir bölgesel internet kesintisinden değil, daha geniş çaplı teknik bir aksaklıktan kaynaklanabileceği değerlendiriliyor. Ancak şu ana kadar resmi neden konusunda net bir açıklama paylaşılmış değil.

WhatsApp tamamen kapandı mı?

Şu anki bilgiler, WhatsApp’ın her kullanıcı için tamamen devre dışı kalmadığını gösteriyor. Bazı kullanıcılar normal şekilde mesaj gönderip alırken, bazı bölgelerde bağlantı ve senkronizasyon problemleri bildiriliyor. Yani sorun herkesi aynı şekilde etkilemiyor olabilir.

Facebook’a giriş yapılamıyorsa ne yapılmalı?

Uzmanların ve topluluk paylaşımlarının öne çıkardığı nokta şu: Eğer giriş sorunu yaşıyorsanız sürekli şifre değiştirmeyi denememek ve beklemek daha güvenli olabilir; çünkü yaygın servis kesintilerinde sorun hesapla değil sistem tarafıyla ilgili olabiliyor. Ayrıca hesap kurtarma vaadiyle para veya bilgi isteyen kişilere karşı dikkatli olunması gerektiği uyarıları yapılıyor.

Gözler Meta’dan gelecek resmi açıklamada

Şimdilik Instagram, WhatsApp ve Facebook tarafında yaşanan erişim sorunlarının ne zaman tamamen normale döneceğine ilişkin resmi bir takvim paylaşılmadı. Kullanıcılar ise uygulamaları tekrar tekrar yenilemek yerine servislerin normale dönmesini bekliyor.

Eğer siz de giriş yapamıyorsanız, yalnız değilsiniz; benzer şikâyetler bugün dünyanın birçok noktasından geliyor.

40 Proje Titizlikle Değerlendirildi

Ortaokul ve lise düzeyinde öğrencilerin bilimsel çalışmalarını teşvik etmek amacıyla düzenlenen yarışmada, 20 ortaokul ve 20 lise projesi jüri tarafından değerlendirmeye alındı.

Ödül törenine Batman İl Millî Eğitim Müdürü Yaşar Ciğer, Eğitim Müfettişleri Başkanı Hamit Aydın, İl Millî Eğitim Müdür Yardımcıları Hüsamettin Akın ve Mustafa Arslan, Şube Müdürü Abdurahim Kusen, okul müdürleri, öğretmenler ve öğrenciler katıldı.

"Bilimsel Çalışmalar Gelişime Önemli Katkı Sunuyor"

Programda konuşma yapan İl Millî Eğitim Müdürü Yaşar Ciğer, yarışmaya katılan tüm öğrencileri tebrik etti. Projelerin hazırlanma sürecinde emeği geçen danışman öğretmenlere ve okul yöneticilerine teşekkür eden Ciğer, bilimsel araştırma ve proje çalışmalarının öğrencilerin akademik, sosyal ve kişisel gelişimlerine sunduğu önemli katkıları vurguladı. Dereceye giren öğrencileri ve öğretmenleri kutlayan Ciğer, başarılarının devamını diledi.

Yarışma programı, dereceye giren proje sahiplerine ödüllerinin takdim edilmesi ve toplu hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

Şanghay kıyılarının yaklaşık 10 kilometre açığında ve deniz yüzeyinin 10 metre altında konumlandırılan tesis, yakındaki bir açık deniz rüzgâr santralinden sağlanan yenilenebilir enerjiyle çalışıyor.

Çin hükümetinin verilerine göre, su altı veri merkezi kara tabanlı tesislere kıyasla yüzde 20'den fazla enerji tasarrufu sağlıyor. Bu avantajın temel nedeni, tesisin hem yenilenebilir enerji kullanması hem de deniz suyunun doğal soğutma etkisinden yararlanması olarak gösteriliyor.

Geleneksel veri merkezlerinde toplam elektrik tüketiminin yüzde 25 ila 40'ı, sunucuların aşırı ısınmasını önlemek için kullanılan soğutma sistemlerinden kaynaklanıyor. Uzmanlar, su altı veri merkezlerinin doğal soğutma sayesinde bu ihtiyacı önemli ölçüde azalttığını belirtiyor.

Veri merkezlerinin yüksek su tüketimi de son yıllarda tartışma konusu olurken, deniz altı tesislerinin tatlı su kullanımını önemli ölçüde düşürdüğü ifade ediliyor. Birleşmiş Milletler Üniversitesine bağlı Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü, bu hafta yayımladığı raporda veri merkezlerinin küresel su tüketiminin 2030 yılına kadar 9,3 trilyon litreye ulaşabileceği uyarısında bulundu.

HiCloud Technology, 2023 yılında Çin'in güneyindeki Hainan Adası'nda dünyanın ilk ticari su altı veri merkezini kurmuştu. Şanghay'daki yeni tesis ise açık deniz rüzgâr enerjisiyle çalışan ilk su altı veri merkezi olma özelliğini taşıyor.

Uzmanlar, su altı veri merkezlerinin deniz ekosistemleri üzerinde bazı riskler oluşturabileceğini ancak bu etkilerin düzenli izleme ve denetimle yönetilebileceğini belirtiyor. Bournemouth Üniversitesinden deniz biyoloğu Prof. Rick Stafford, deniz suyuyla yapılan soğutmanın yerel sıcaklık artışlarına yol açabileceğini ancak bunun geniş çaplı çevresel etkiler oluşturmasının beklenmediğini söyledi.

Çin, yapay zekâyı ekonomik kalkınma stratejisinin temel unsurlarından biri olarak görüyor. Pekin yönetimi, geçen yıl yayımladığı eylem planında veri merkezi yatırımlarının hızlandırılmasını öngörürken, yapay zekâ altyapıları için temiz enerji kullanımının 2030 yılına kadar önemli ölçüde artırılacağını duyurmuştu.

Çin hükümetine göre Şanghay Lingang Su Altı Veri Merkezi Projesi için yaklaşık 1,6 milyar yuan (177 milyon sterlin) yatırım yapıldı. (İLKHA)

Projenin yürütücülüğünü BTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İzzet Fatih Şentürk üstlenirken araştırmacı olarak Bilgisayar Mühendisliği Bölümü yüksek lisans öğrencisi Hasan Kalkan yer alıyor. Proje ile zorlu ve maliyetli okyanus verilerine ihtiyaç duymadan sanal ortamda binlerce 'sentetik görsel' üretilerek otonom sistemleri eğitecek yapay zekâ modellerindeki veri yetersizliği probleminin aşılması hedefleniyor.

'Balon balığı sanal ortamda öğretilecek'

Proje kapsamında araştırmacılar, gerçek deniz görüntülerine ihtiyaç duymadan bilgisayar ortamında sanal bir su altı dünyası oluşturacak. Bu ortamda benekli balon balığının görüntüleri farklı açılardan ve farklı deniz koşullarında üretilecek. Böylece yapay zekâ sistemi, binlerce örnek üzerinden eğitilerek balığı daha kolay tanıyabilecek. Sanal ortamda yalnızca balığın görünümü değil, su altındaki bulanıklık, ışık değişimleri ve denizde bulunan küçük parçacıklar gibi gerçek yaşam koşulları da canlandırılacak. Böylece geliştirilen sistemin gerçek deniz ortamlarında da başarılı sonuçlar vermesi amaçlanıyor.

Deniz teknolojilerine katkı sağlayacak

Proje sonunda geliştirilecek yapay zekâ modeli, ilerleyen dönemde insansız su altı araçlarına entegre edilerek balon balığının bulunduğu bölgelerin tespit edilmesine yardımcı olacak. Bu sayede hem istilacı türlerin takibi kolaylaşacak hem de deniz ekosisteminin korunmasına katkı sağlanacak. BTÜ tarafından yürütülen çalışma, Türkiye'nin deniz teknolojileri alanındaki yerli ve milli çözümler geliştirmesine katkı sunarken, yapay zekâ ve sentetik veri teknolojilerinin çevre sorunlarının çözümünde kullanılabileceğini de ortaya koyacak.

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversite olarak toplumun ve çevrenin karşı karşıya olduğu sorunlara bilim ve teknoloji temelli çözümler üretmeyi hedeflediklerini belirterek 'Akademisyenlerimiz tarafından geliştirilen bu proje, yapay zekâ teknolojilerinin çevresel sorunların çözümünde ne kadar etkili olabileceğini göstermesi bakımından büyük önem taşıyor. TÜBİTAK tarafından desteklenmeye hak kazanan çalışmanın hem istilacı türlerle mücadeleye katkı sağlayacağına hem de ülkemizin deniz teknolojileri alanındaki araştırma kapasitesini güçlendireceğine inanıyorum. Projede görev alan akademisyenimizi ve öğrencimizi tebrik ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum.' dedi. (İLKHA)

Instagram'ın çatı şirketi Meta, güvenlik açığının giderildiğini ve etkilenen hesapların güvence altına alındığını açıklasa da olay, şirketin yapay zekâ sistemleri ve müşteri desteği politikalarıyla ilgili ciddi soru işaretleri doğurdu.

İddialara göre saldırganlar, VPN kullanarak hesap sahibinin bulunduğu konumda görünmeyi başardı. Ardından Meta AI destek asistanına yeni bir e-posta adresini hesaba bağlaması talimatını verdi. Yapay zekâ sistemi yeterli doğrulama yapmadan bu talebi yerine getirince, saldırganların hesap şifrelerini değiştirmesinin önü açıldı.

Olayın kaç kullanıcıyı etkilediği bilinmiyor. Ancak mağdurlar arasında siber güvenlik araştırmacısı ve eski Meta çalışanı Jane Manchun Wong da bulunuyor. Wong, Instagram şifresinin bilgisi dışında değiştirildiğini ve hesabına yönelik çok sayıda şifre sıfırlama girişimiyle karşılaştığını açıkladı.

Teknoloji sitesi 404 Media, söz konusu güvenlik açığının ortaya çıktığı dönemde birçok yüksek profilli Instagram hesabının ele geçirildiğini bildirdi. Bunlar arasında eski ABD Başkanı Barack Obama'nın Beyaz Saray döneminde kullandığı doğrulanmış Instagram hesabı da yer aldı. Hesaptan kısa süreliğine İran yanlısı paylaşımlar yapıldığı, daha sonra hesabın geri alındığı belirtildi.

Yaşananlar, Meta'nın kullanıcı desteği konusunda uzun süredir devam eden eleştirileri yeniden gündeme taşıdı. Hesapları ele geçirilen birçok kullanıcı, insan destek ekibine ulaşamadıklarını ve yalnızca otomatik sistemlerle karşılaştıklarını ifade etti.

Bir kullanıcı 'Bir yapay zekâ hesabımı çaldı, başka bir yapay zekâ da sorunu çözemiyor. Sürecin hiçbir aşamasında gerçek bir insan yok.' sözleriyle tepkisini dile getirdi.

Siber güvenlik uzmanları, hesap kurtarma gibi kritik işlemlerin yalnızca yapay zekâ sistemlerine bırakılmasının ciddi riskler oluşturduğunu belirtiyor. NordVPN Teknoloji Direktörü Marijus Briedis, 'Yapay zekâ sohbet botlarına fazla yetki verilip yeterli doğrulama uygulanmadığında ciddi güvenlik açıkları ortaya çıkabilir.' değerlendirmesinde bulundu.

Meta, son dönemde yapay zekâ yatırımlarına milyarlarca dolar ayırırken iş gücünde önemli kesintilere gitmişti. Uzmanlar, müşteri hizmetlerinde insan desteğinin azaltılmasının benzer güvenlik sorunlarının etkisini daha da büyütebileceği uyarısında bulunuyor. (İLKHA)

Uzmanlara göre elektrikli araç kullanıcılarının şarj sırasında dikkat etmesi gereken en önemli konuların başında yetkisiz ekipman kullanımından kaçınmak geliyor. Özellikle sertifikasız kablo, adaptör veya kaçak prizlerle yapılan şarj işlemlerinin kısa devre ve aşırı ısınma riskini artırdığı ifade ediliyor. Şarj esnasında kablonun ezilmemesi, suyla temas etmemesi ve bağlantı noktalarının düzenli kontrol edilmesi gerektiği belirtiliyor.

Kapalı otoparklarda yapılan şarj işlemleri de dikkat çeken başlıklardan biri. Uzmanlar, şarj alanlarının yeterli havalandırmaya sahip olması gerektiğini vurgularken, olası bir batarya yangınında yoğun dumanın ciddi risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle gece boyunca kontrolsüz şekilde uzun süreli şarj yapılmasının riskleri artırabileceği değerlendiriliyor.

Son yıllarda yaşanan bazı olaylar da bu tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. İstanbul Başakşehir'de bir sitenin kapalı otoparkında şarj halindeki elektrikli aracın alev alması sonucu bina sakinleri tedbir amacıyla tahliye edilmişti. Yangın, itfaiyenin müdahalesiyle diğer araçlara sıçramadan söndürülürken olayla ilgili inceleme başlatılmıştı.

Benzer bir olay Esenyurt'ta bir akaryakıt istasyonunda meydana geldi. Şarja bağlı elektrikli araç aniden alev alıp patlarken, olay kısa süreli paniğe neden oldu. İtfaiye ekipleri yangını kontrol altına alırken araç kullanılamaz hale geldi. Yetkililer olayın nedenine ilişkin soruşturma başlattı.

Manisa'da yaşanan başka bir olayda ise şarj istasyonunda bulunan lüks bir elektrikli otomobilin yağışlı havada patlayarak alev aldığı bildirildi. İlk değerlendirmelerde kısa devre ihtimali üzerinde durulduğu aktarılırken, olayda can kaybı yaşanmaması olası bir faciayı önledi.

Uzmanlar, elektrikli araç yangınlarının içten yanmalı araçlara göre daha sık olmadığını ancak lityum iyon bataryaların yapısı nedeniyle söndürme süreçlerinin daha zor olabildiğini belirtiyor. Özellikle 'termal kaçak' adı verilen zincirleme ısınma reaksiyonunun kontrol altına alınmasının zaman alabildiği ifade ediliyor. Bu nedenle şarj alanlarında yangın söndürme ekipmanlarının hazır bulundurulması ve kullanıcıların araç üreticisinin tavsiyelerine uygun hareket etmesi büyük önem taşıyor.

Elektrikli araç teknolojisinin gelişmesiyle birlikte daha güvenli batarya sistemleri ve akıllı şarj altyapıları üzerinde çalışmalar sürerken, uzmanlar kullanıcı hatalarının hâlâ en büyük risklerden biri olduğuna dikkat çekiyor. Yetkililer ise hem bireysel kullanıcıların hem de işletmelerin güvenlik standartlarına uygun hareket etmesinin, olası kazaların önüne geçilmesinde kritik rol oynadığını belirtiyor. (İLKHA)

Veri Bilimcileri Zirvedeki Yerini Koruyor

Yapay zeka sistemlerinin temelini oluşturan veri işleme teknolojileri, veri bilimcilerini geleceğin en değerli çalışanları konumuna getirdi. Büyük şirketler; müşteri davranışlarını analiz etmek, satış stratejilerini geliştirmek ve yeni yapay zeka modelleri oluşturmak adına milyarlarca liralık yatırımlar yapıyor. Bu doğrultuda deneyimli veri bilimcileri, dünya genelinde en yüksek maaş alan meslek gruplarının başında gösteriliyor.

Siber Güvenlik Uzmanlarına Talep Patlaması

Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte siber saldırıların artması, veri güvenliğini şirketler için hayati bir noktaya taşıdı. Yapay zeka analizlerine göre; özellikle bankacılık, savunma sanayisi, sağlık sektörü ve finans teknolojileri alanında uzmanlaşmış siber güvenlik çalışanlarının gelirlerinin önümüzdeki dönemde katlanarak artması bekleniyor.

Yapay Zekanın İkame Edemediği Meslek: Psikologlar

Teknoloji çağının getirdiği yalnızlaşma ve stres seviyesindeki artış, psikolojik desteğe olan ihtiyacı her geçen gün büyütüyor. Analizlerde en çok kazandıracak alanlar arasında gösterilen psikologluk için uzmanlar net bir yorumda bulunuyor: Empati, insan ilişkileri ve duygusal destek gibi insani yetilerde yapay zeka insanın yerini alamaz. Bu durum, psikoloji alanındaki uzmanlara olan talebi kalıcı kılıyor.

Yenilenebilir Enerji Mühendisleri Yükselişte

Dünyanın fosil yakıtlardan uzaklaşarak yeşil enerjiye yönelme hedefi, enerji sektörünü tamamen dönüştürüyor. Küresel ölçekte çevre dostu projelere duyulan yoğun ihtiyaç nedeniyle; güneş, rüzgar ve hidrojen teknolojileri üzerine çalışan yenilenebilir enerji mühendislerinin önümüzdeki yıllarda çok daha yüksek gelir seviyelerine ulaşacağı öngörülüyor.

Dijital İçerik Üreticileri Sürpriz Yaptı

Listenin en dikkat çeken ve geleneksel kalıpları yıkan meslek grubu ise dijital içerik üreticiliği oldu. Sosyal medya platformlarının büyümesiyle birlikte video içerik üreticileri, canlı yayıncılar, dijital eğitmenler ve podcast yayıncıları ciddi gelirler elde etmeye başladı. Yapay zekâ analizleri, özgün içerik üreten kişilerin gelecekte de geleneksel birçok meslek grubundan daha fazla kazanç sağlamaya devam edeceğini gösteriyor.

Uzmanlara göre tehlike yalnızca sahte videolarla sınırlı değil. Yapay zekâ destekli sohbet sistemlerinin insanlarda duygusal bağ hissi oluşturması da gerçeklik algısında yeni kırılmalar yaratıyor. Psikoloji alanında yayımlanan güncel çalışmalarda, bazı kullanıcıların AI sistemlerini 'arkadaş', 'danışman' hatta 'duygusal partner' gibi görmeye başladığı ifade edildi. Özellikle yalnızlık yaşayan bireylerde yapay zekâ ile kurulan bağın gerçek sosyal ilişkilerin yerini alma riskine dikkat çekiliyor.

Araştırmalar, insanların sahte içerikleri ayırt etme konusunda düşündükleri kadar başarılı olmadığını da gösteriyor. Deepfake videolar üzerine yapılan deneylerde katılımcıların önemli bölümünün yapay içerikleri gerçek sanarak değerlendirdiği, hatta birçok kişinin kendi ayırt etme becerisini olduğundan yüksek gördüğü tespit edildi. Bu durumun, seçim süreçlerinden finansal dolandırıcılığa kadar geniş bir alanda toplumsal risk oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Dünya Ekonomik Forumu tarafından yayımlanan son değerlendirmelerde de sentetik medya teknolojilerinin demokratik süreçler açısından büyüyen bir tehdit haline geldiği belirtildi. Raporda, yalnızca sahte içeriklerin değil, 'her şeyin sahte olabileceği' düşüncesinin de toplumsal güveni çökerten yeni bir krize sebep olduğu ifade edildi. Uzmanlar, insanların artık gerçek görüntülere bile şüpheyle yaklaşmaya başladığını ve bunun uzun vadede bilgi düzenini zayıflatabileceğini belirtiyor.

Öte yandan bazı araştırmacılar, yapay zekânın insan psikolojisi üzerindeki etkisinin henüz tam olarak ölçülemediğini ve mevcut sürecin yalnızca başlangıç aşamasında olduğunu düşünüyor. Özellikle sürekli yapay zeka etkileşimi yaşayan bireylerde gerçek ile kurgu arasındaki sınırların bulanıklaşabileceği, dijital manipülasyonun ise gelecekte daha sofistike hale geleceği öngörülüyor. Bu nedenle birçok ülkede medya okuryazarlığı, deepfake tespiti ve yapay zekâ düzenlemeleri konusunda yeni çalışmalar gündeme geliyor. (İLKHA) ()

Uzmanlara göre, yapay zekâ araçlarının sağladığı kolaylık, bireylerin düşünsel süreçleri dış kaynaklara devretmesine neden olabiliyor. Bu durumun özellikle üreticilik ve problem çözme becerileri üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.

Texas Üniversitesi Dell Tıp Fakültesi'nde klinik nöropsikolog olarak görev yapan Jared Benge ise yapay zekânın doğrudan zararlı olmadığını, etkilerin kullanım biçimine bağlı olduğunu söyledi. Benge 'Beyin geçmişte de teknolojiye uyum sağladı. Yapay zekâ da doğru kullanıldığında faydalı olabilir.' dedi.

Araştırmalarda, GPS kullanımının mekânsal hafızayı zayıflattığı ve arama motorları nedeniyle insanların bilgi hatırlama eğilimlerinin azaldığına dair bulgulara da dikkat çekildi. Uzmanlar, yapay zekânın bu süreci daha ileri taşıyabilecek en güçlü araçlardan biri olduğunu belirtiyor.

Microsoft Research tarafından yürütülen bir çalışmada, yapay zekâyı yoğun kullanan bireylerin eleştirel düşünme testlerinde daha düşük performans gösterdiği kaydedildi. Araştırmacılar, özellikle konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmayan kullanıcıların yapay zekâ çıktılarının doğruluğunu değerlendirmekte zorlanabileceğini vurguladı.

Bilim adamları, kullanıcıların yapay zekâyı düşünmenin yerine değil, düşünceyi geliştiren bir araç olarak kullanması gerektiğini belirtiyor. Uzmanlar, kişilerin önce kendi fikirlerini oluşturmasını, ardından yapay zekâyı bu fikirleri geliştirmek veya sorgulamak amacıyla kullanmasını öneriyor.

Üreticilik konusunda da benzer endişeler dile getiriliyor. Bazı araştırmalar, yapay zekâ destekli üretici çalışmaların daha öngörülebilir ve daha az özgün sonuçlar üretebildiğini ortaya koyuyor. Uzmanlara göre, zihinsel çaba ve 'zorlanma' hissi, beynin öğrenme ve üretme kapasitesi açısından önemli rol oynuyor.

Öte yandan uzmanlar, teknolojinin tamamen reddedilmesi gerektiği görüşünde değil. İnsan beyninin tarih boyunca yeni araçlara uyum sağladığını hatırlatan araştırmacılar, asıl önemli olanın teknolojiyi bilinçli ve dengeli kullanmak olduğunu ifade ediyor. (İLKHA)

Yasal mevzuata göre, yurt dışından getirilen bir telefonun Türkiye'de mobil şebekelerde kullanılabilmesi için, cihazın ülkeye giriş yaptıktan sonra ilk sinyal aldığı tarihten itibaren 120 gün içinde IMEI kaydının yapılması gerekiyor. Bu süre içinde kayıt işlemi tamamlanmazsa cihaz, operatörler tarafından şebekeye kapatılıyor. Kapatılan telefonlar yalnızca Wi-Fi üzerinden kullanılabiliyor.

Kamuoyunda dile getirilen 'son 24 saat' uyarısı tüm kullanıcılar için geçerli değil. Süre hesabında, BTK tarafından gönderilen bilgilendirme SMS'lerinin tarihi esas alınıyor. Örneğin, 5 Ocak 2026'da mesaj alan bir kullanıcı için 120 günlük süre 5 Mayıs 2026'da sona eriyor. Dolayısıyla kapanma tarihi, her cihaz için farklılık gösteriyor.

Kullanıcılar cihazlarının kayıt durumunu kolayca kontrol edebiliyor. Telefon üzerinden *#06# tuşlanarak öğrenilen 15 haneli IMEI numarası, e-Devlet sistemi üzerinden 'IMEI Sorgulama' ekranına girilerek kontrol edilebiliyor. Bu sayede cihazın kayıtlı olup olmadığı veya kapanma riski taşıyıp taşımadığı kısa sürede öğrenilebiliyor.

Yeni nesil cihazlarda bulunan eSIM özelliği, kullanım süresini uzatabiliyor. Fiziksel SIM kartla 120 gün kullanılan bir cihaz, eSIM üzerinden ek 120 gün daha aktif kalabiliyor. Ayrıca takvim yılı değişimiyle birlikte bazı kullanıcıların cihazlarını toplamda 240 güne, hatta belirli koşullarda daha uzun süre kullanabildiği belirtiliyor.

2026 yılı itibarıyla IMEI kayıt ücreti 54 bin 258 lira olarak uygulanıyor. Bu yüksek maliyet, kullanıcıları alternatif yöntemlere yönlendirse de uzmanlar, yasal olmayan işlemlerden kaçınılması gerektiğini vurguluyor.

Özellikle bazı Android cihazlarda IMEI numarasının yasa dışı yollarla değiştirilebildiği iddiaları gündemde. Ancak IMEI değiştirme işlemi Türkiye'de suç kapsamında değerlendiriliyor. Uzmanlar, kullanıcıların bu tür yöntemlere başvurmaması ve cihazlarını yalnızca yasal yollarla kayıt altına alması gerektiği uyarısında bulunuyor.

Uzmanlara göre, tartışmaların odağında yeni bir düzenleme değil, mevcut kuralların daha etkin şekilde uygulanması yer alıyor. BTK'nın denetimlerini artırmasıyla birlikte, kayıt dışı cihazların tespit edilmesi ve şebekeye kapatılması sürecinin daha sıkı yürütülmesi bekleniyor. (İLKHA)

MEBİ platformu, yapay zeka desteğiyle öğrencilerin eksiklerini analiz ederek kişiselleştirilmiş öğrenme yolları sunabiliyor. Öğrenciler içeriklere hem web sitesi üzerinden hem de mobil uygulama aracılığıyla diledikleri zaman ulaşabiliyor.

Bakanlık yetkilileri, bu adımın sınav hazırlık sürecinde öğrencilere rehberlik edeceğini ve teknolojinin eğitimde daha etkin kullanılmasına katkı sağlayacağını belirtti. (İLKHA)

Turgut Özal Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen konferansta konuşan ASELSAN Genel Müdür Yardımcısı Taha Yücel, savunma sanayisinde Türkiye'nin son yıllarda kaydettiği gelişmeleri anlatarak ASELSAN'ın vizyonu, yerli ve milli üretim hamleleri ile geleceğe yönelik hedefleri hakkında bilgiler verdi.

ASELSAN'ın küresel başarısına dikkat çeken Yücel, şunları söyledi: 'Geçen sene 50. yılımızdı, şimdi önümüzdeki 50 yılın temellerini atıyoruz. ASELSAN bu yıl itibariyle dünyada halka açık savunma sanayi şirketleri arasında 11. sıraya yükseldi. Türkiye'nin en değerli şirketi oldu ve dev holdinglerin çok önünde bir piyasa değerine ulaştı.'

'Ambargolar kendi sanayimizi oluşturma avantajına dönüştü'

Türkiye'nin savunma sanayii serüveninin zorluklarla başladığını hatırlatan Yücel, Kıbrıs Barış Harekatı sonrası uygulanan ambargoların bir dönüm noktası olduğunu belirterek, 'Kıbrıs Barış Harekatı, bize biçilen çerçevenin dışına çıktığımız bir operasyondu ve bedeli ambargo oldu ancak o ekipmanları almamanın avantajıyla Türkiye kendi savunma sanayisini oluşturmaya başladı. ASELSAN başlangıçta bir montaj sanayii olarak, teknoloji transferiyle telsiz üretme amacıyla kurulmuştu ama sonra Türk mühendislerinin kabiliyeti ve akademisyenlerin desteğiyle pek çok ürünü milli ve yerli olarak üretmeye başladık.' dedi.

'Malatya'daki şirketimiz yüzde 100 ASELSAN iştiraki olan sınırlı sayıdaki şirketimizden biridir'

ASELSAN Malatya'nın kuruluş amacına ve bölgedeki kalıcılığına da değinen Yücel, yatırımın stratejik önemini şu ifadelerle aktardı: 'ASELSAN Malatya şirketini deprem sonrasında kurduk. Bu şirket ASELSAN için belki çok zorunlu değildi ama bölge için böyle bir ihtiyaç vardı. Biz bir şirketi kurduğumuz zaman onu laf olsun diye kurmuyoruz. Kaliteye ve iddiaya önem veriyoruz. Malatya'daki şirketimiz yüzde 100 ASELSAN iştiraki olan sınırlı sayıdaki şirketimizden biridir. Biz buraya kalıcı geldik. Buradaki varlığımızla bölgeye olan inancımızı gösteriyoruz.'

Konuşmasının devamında teknolojik gelişmelere, özellikle yapay zekaya geniş yer ayıran Yücel, 'Yapay zekanın kendisine sordum: 'Bilgi güvenliği açısından ne kadar güvenlisin?' diye. O da dürüstçe 'Kritik bilgilerin paylaşılması güvenli değildir' dedi. Biz de ASELSAN'da dünyadaki pek çok kuruluştan farklı olarak 'Güvenli Yapay Zeka' modellerini iç bünyemizde, değerli akademisyenlerimizle beraber geliştirdik. Dışarıya bilgi çıkmadan çalışan kod, bilgi ve çeviri asistanlarımız var. Amacımız, ürün ve teknolojilerimize dokunan her yerde yapay zekayı akıllı bir yardımcı olarak kullanmaktır.' şeklinde konuştu.

Konuşmasının sonunda genç mühendis adayları ve öğrencilere de seslenen Yücel, problem üreten değil çözüm odaklı bireyler olunması gerektiğini vurguladı. Mezuniyetin öğrenmenin sonu değil başlangıcı olduğunu belirten Yücel, başarının sürekli kendini geliştirmek, disiplinli çalışmak ve zamanı faydalı işlere ayırmakla mümkün olduğunu ifade ederek sözlerini tamamladı.

Konferansa; İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, ASELSAN Genel Müdür Yardımcısı Taha Yücel, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Sağlam, ASELSAN Teknoloji ve Yenilikçilik Yönetimi Direktörü Doç. Dr. Ahmet Fazıl Yağlı, Uzman Mühendis Tuna Akça, ASELSAN Malatya Yerleşkesi Direktörü Gökmen Can, TÜGVA Malatya Temsilcisi Muhammed Malik Çiftçi, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. (İLKHA)

Ancak bu sınır, yalnızca 'yatay görüş' için geçerli. Bilim adamları, gözlem yüksekliği arttıkça bu mesafenin dramatik biçimde uzadığını vurguluyor. Örneğin yüksek bir binadan ya da dağdan bakıldığında onlarca kilometre uzaklıktaki nesneleri görmek mümkün hale geliyor.

Görme kapasitesini belirleyen bir diğer kritik unsur ise ışık. İnsan gözü, yeterince parlak bir ışık kaynağını çok daha uzak mesafelerden algılayabiliyor. Yapılan bilimsel çalışmalara göre, uygun koşullarda bir mum alevi yaklaşık 2,5 kilometre mesafeden fark edilebilirken, gece gökyüzünde yıldızlar ve hatta milyonlarca ışık yılı uzaklıktaki galaksiler çıplak gözle görülebiliyor.

Uzmanlar, bu durumun temel nedeninin gözün 'detay çözme' (görsel keskinlik) ve 'ışık algılama' olmak üzere iki farklı sınırla çalışması olduğunu belirtiyor. Bir nesnenin şeklinin seçilebilmesi için belirli bir büyüklükte ve yakınlıkta olması gerekirken, ışık yayan büyük cisimler çok daha uzaklardan tespit edilebiliyor.

Sonuç olarak bilim dünyası, insan gözünün görebileceği maksimum mesafenin tek bir sayı ile ifade edilemeyeceği konusunda hemfikir. (İLKHA)

Gençlerin dijital mecralarda maruz kaldığı zararlı içeriklerin önlenmesi amacıyla hazırlanan düzenleme, hem hat satış süreçlerini hem de kullanım standartlarını kökten değiştiriyor. Yeni modelle birlikte ebeveyn denetiminin en üst seviyeye çıkarılması hedefleniyor.

Çocuklara Özel Hat Ve Tam Ebeveyn Kontrolü

Düzenlemenin en önemli ayağını "çocuk hattı" uygulaması oluşturuyor. Bu modele göre, çocuklara tanımlanan mobil hatlar sistem üzerinden özel olarak işaretlenecek. Ebeveynler, bu hatların internet erişimini tamamen kapatabilecek veya hattı sadece sesli görüşmeye açık tutabilecek. Böylece çocukların kontrolsüz dijital içeriklerden ve zararlı oyunlardan korunması amaçlanıyor.

GSM Hat Satışlarında Yüz Tanıma Teknolojisi

Güvenlik önlemleri kapsamında hat satış prosedürleri de ağırlaştırılıyor. Yeni sistemde, hat açılış işlemleri sırasında bankacılık sektöründekine benzer gelişmiş kimlik doğrulama yöntemleri uygulanacak. Yüz tanıma teknolojisinin devreye alınmasıyla, başkası adına hat çıkarılması ve sahte kimlik kullanımı gibi usulsüzlüklerin önüne geçilecek.

VPN Ve Denetim Mekanizmaları Güçlendiriliyor

Hazırlanan taslakta VPN servislerine yönelik kısıtlamalar da yer alıyor. Yetkililer, mevcut internet filtrelerini aşmak için kullanılan VPN uygulamalarının kişisel veri güvenliğini riske attığını ve denetim mekanizmalarını zayıflattığını belirtiyor. Bu kapsamda, VPN erişimine yönelik daha kapsamlı engellemelerin hayata geçirilmesi değerlendiriliyor.

Gözler TBMM'de

Çocukları dijital şiddet içerikleri ve tehlikeli akımlardan korumayı amaçlayan bu kapsamlı paketin, önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'na gelmesi bekleniyor. Yasal sürecin tamamlanmasıyla birlikte uygulamanın detayları netleşecek ve sistem kademeli olarak hayata geçirilecek.

University of Oxford, Massachusetts Institute of Technology, University of California, Los Angeles ve Carnegie Mellon University araştırmacılarından oluşan uluslararası ekip, yapay zeka kullanımının iki önemli sonuca yol açtığını belirledi: 'Azalan sebat' ve 'yardımsız performansta bozulma'.

Araştırma kapsamında katılımcılardan matematiksel akıl yürütme ve okuduğunu anlama gibi çeşitli görevleri yerine getirmeleri istendi. Sonuçlara göre, yalnızca 10 dakikalık yapay zeka destekli problem çözmenin ardından, bu desteğe erişimi kesilen katılımcılar, hiç yapay zeka kullanmayanlara kıyasla daha düşük performans sergiledi ve daha sık pes etti.

Araştırmacılar, yapay zekanın sağladığı kazanımların yüksek bir bilişsel maliyetle geldiğini vurgulayarak, günlük kullanımın uzun vadeli etkilerine ilişkin acil sorular doğurduğunu belirtti. Uzmanlara göre sebat, beceri kazanımının temel unsurlarından biri ve uzun vadeli öğrenmenin en güçlü göstergeleri arasında yer alıyor.

Çalışmada 'Eğer bu etkiler sürekli kullanımda birikirse, kısa vadeli faydaya odaklanan mevcut yapay zeka sistemleri, desteklemeyi amaçladıkları insan becerilerini aşındırma riski taşıyor.' değerlendirmesine yer verildi.

Araştırmacılar, bugün için etkilerin sınırlı görünebileceğini ancak yıllar içinde birikerek bireylerin odaklanma ve öğrenme kapasitesini ciddi şekilde zayıflatabileceğini ifade etti. Özellikle kesirli işlemler veya okuduğunu anlama gibi temel becerilerin, daha ileri düzey düşünme yetilerinin gelişimi için kritik olduğu vurgulandı.

Çalışmanın yazarlarından, Grace Liu ise yapay zekanın tamamen zararlı olduğu yönünde bir sonuç çıkarılmaması gerektiğini belirterek, asıl meselenin 'yararlı zorluklar' olarak adlandırılan öğrenme sürecindeki üretken çabanın ortadan kalkması olduğunu söyledi.

Liu 'Bu durum, insanların o an doğru sonuca ulaşmasını sağlasa da uzun vadede bağımsız düşünme kapasitesini zayıflatabilir. Bu, yapay zekanın bizi daha 'aptal' yaptığı anlamına gelmiyor, ancak etkilerinin kapsamı daha fazla araştırılmalı.' dedi.

Uzmanlar, elde edilen bulguların panik oluşturacak düzeyde olmadığını, ancak yapay zeka kullanımının özellikle eğitim alanında daha bilinçli ve dengeli şekilde planlanması gerektiğine işaret etti. (İLKHA)

Kurumun yaptığı incelemelerde, usulsüz şekilde kaydedilen cihazların “kaçak” kapsamında değerlendirildiği belirtildi. Bu kapsamda kullanıcılar SMS ile bilgilendirilirken, söz konusu telefonlar için 120 günlük süre tanındı.

Verilen sürenin 1 Mayıs itibarıyla sona ereceği bildirildi. Bu tarihe kadar kayıt yaptırmayan cihazlar mobil şebekelere kapatılacak. Kapatılan telefonlar arama, SMS ve mobil internet hizmetlerinden yararlanamayacak.

Cihazların aktif kalabilmesi için ise 54 bin 258 TL kayıt ücretinin ödenmesi gerekiyor. Uygulamayla, tek pasaport üzerinden birden fazla cihaz kullanımının önüne geçilmesi ve vergi kaybının azaltılması hedefleniyor.

Verimlilik artışı ve ekonomik kazanç öne çıkıyor

Bilişim uzmanlarına göre yapay zekanın en önemli olumlu etkisi verimlilik artışı. Araştırmalar, yapay zeka kullanılan iş süreçlerinde üretkenliğin yüzde 14'ün üzerinde arttığını ortaya koyuyor. Şirket yöneticilerinin yarısından fazlası da yapay zeka sayesinde verimlilik ve gelir artışı sağladıklarını ifade ediyor. Ayrıca yapay zeka becerilerine sahip çalışanların maaşlarının ortalama yüzde 56 daha yüksek olması, bu teknolojinin ekonomik değer oluşturduğunu gösteriyor.

Olumsuz etkiler: Eşitsizlik ve etik sorunlar

Bununla birlikte yapay zeka bazı önemli sorunları da beraberinde getiriyor. Uzmanlar, algoritmik önyargıların ayrımcılığa yol açabileceğini, veri gizliliği ihlallerinin ise ciddi ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Ayrıca sahte içerik üretimi (deepfake) ve bilgi kirliliği, kamuoyunun doğru bilgiye ulaşmasını zorlaştıran yeni tehditler arasında yer alıyor.

En büyük riskler: Güvenlik, kontrol ve şeffaflık

2025 tarihli risk raporlarına göre yapay zekanın en kritik riskleri arasında; otonom silah sistemleri, siber güvenlik tehditleri, veri ihlalleri ve kontrol edilemeyen sistem senaryoları bulunuyor. Ayrıca karar alma süreçlerinde şeffaflık eksikliği ve insan bağımsızlığının zayıflaması da önemli riskler olarak öne çıkıyor. Avrupa Birliği'nin yürürlüğe giren Yapay Zeka Yasası gibi düzenlemeler, bu riskleri kontrol altına alma çabasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

İş gücü dönüşüyor: Meslekler yok olmuyor, değişiyor

Yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkisi ise 'dönüşüm' olarak tanımlanıyor. Araştırmalar, bazı mesleklerin ortadan kalkabileceğini ancak aynı zamanda yeni iş alanlarının da ortaya çıkacağını gösteriyor. Örneğin 2030'a kadar milyonlarca işin kaybolabileceği, buna karşılık daha fazla sayıda yeni işin oluşabileceği öngörülüyor. Özellikle rutin ve tekrarlayan işler risk altındayken, analitik düşünme ve üreticilik gerektiren alanların önem kazanacağı belirtiliyor.

Gelecek senaryosu: İnsan ve yapay zeka iş birliği

Uzmanlara göre yapay zeka gelecekte insanın yerini tamamen almayacak; aksine insanla birlikte çalışan bir sistem haline gelecek. Yapay zeka destekli ekonomilerde ülkeler arasındaki rekabetin veri gücü ve teknoloji kapasitesi üzerinden şekilleneceği ifade ediliyor. Bu nedenle eğitim sistemlerinin dönüşmesi, yeni becerilerin kazanılması ve etik çerçevelerin oluşturulması kritik önem taşıyor.

Sonuç olarak; genel değerlendirmeye göre yapay zeka, insanlık tarihinin en dönüştürücü teknolojilerinden biri olarak görülüyor. Verimlilik, ekonomik büyüme ve inovasyon açısından büyük fırsatlar sunan bu teknoloji; doğru yönetilmediğinde ise güvenlik, etik ve toplumsal riskleri beraberinde getirebilir. Uzmanlar, yapay zeka çağında başarı için 'teknolojiye uyum + etik yönetim' dengesinin kritik olacağı görüşünde birleşiyor. (İLKHA)

Şeffaf Ticaret Dönemi Başlıyor

Yıllardır beklenen bu özellik sayesinde, ilan sahipleriyle iletişime geçen veya alışveriş yapan kullanıcılar, satıcının profiline yorum bırakabilecek. Bu adımın, özellikle ikinci el araç ve gayrimenkul kategorilerinde güven ortamını pekiştirmesi bekleniyor.

Puanlama Sistemi ile Güvenilir Satıcılar Öne Çıkacak

Yalnızca yorum değil, aynı zamanda yıldızlı puanlama sisteminin de aktif edileceği belirtiliyor. Bu sayede dürüst ve şeffaf satış yapan "güvenilir satıcılar", kullanıcı geri bildirimleriyle platformda daha görünür hale gelecek.

Denetim ve Moderasyon Ön Planda

Platformun, asılsız veya hakaret içeren yorumların önüne geçmek için sıkı bir moderasyon sistemi kuracağı ifade ediliyor. Yorumların sadece gerçek etkileşim kuran kullanıcılar tarafından yapılıp yapılamayacağı ise merak konusu.

Türkiye genelinde 81 ilde kademeli olarak devreye alınan 5G hizmeti, internet hızını katlarken veri tüketimini de hızlandırıyor. Kullanıcıların ay sonunda sürpriz faturalarla karşılaşmaması için cihazlarındaki hücresel veri modlarını "tasarruf" veya "standart" konumuna getirmeleri tavsiye ediliyor.

iPhone kullanıcıları için kritik veri modu ayarı

iOS işletim sistemine sahip cihazlarda 5G'nin kontrolsüz veri harcamasını engellemek için şu adımların izlenmesi gerekiyor:

· Cihazınızın Ayarlar kısmına girin.

· Hücresel sekmesine, ardından Seçenekler bölümüne tıklayın.

· Ses ve Veri kısmından 5G'yi aktif ettikten sonra bir önceki menüde yer alan Veri Modu seçeneğine gelin.

· Burada "5G'de Daha Fazla Veriye İzin Ver" seçeneği aktifse cihaz, Wi-Fi'dan daha iyi sinyal aldığı anlarda direkt 5G kalitesini kullanır. Bu da veri paketinin hızla tükenmesine neden olabilir. Fatura güvenliği için "Standart" seçeneğinin kullanılması öneriliyor.

Android cihazlarda veri tasarrufu nasıl yapılır?

Android işletim sistemli telefonlarda veri kontrolü sağlamak için şu adımlar takip edilmeli:

· Ayarlar menüsünden Mobil Ağlar veya Bağlantılar seçeneğine girin.

· 5G Modunu aktif hale getirdikten sonra Veri Kullanımı sekmesine tıklayın.

· Bu bölümde yer alan "Veri Tasarrufu" seçeneğini aktif ederek internetin daha kontrollü tüketilmesini sağlayabilir ve paket aşımı riskini minimize edebilirsiniz.

Yüksek çözünürlüklü video izleme ve hızlı indirme imkanı sunan 5G teknolojisinde, arka plan indirmelerinin ve otomatik güncellemelerin de kısıtlanması, fatura güvenliği açısından büyük önem taşıyor.