Yasal mevzuata göre, yurt dışından getirilen bir telefonun Türkiye'de mobil şebekelerde kullanılabilmesi için, cihazın ülkeye giriş yaptıktan sonra ilk sinyal aldığı tarihten itibaren 120 gün içinde IMEI kaydının yapılması gerekiyor. Bu süre içinde kayıt işlemi tamamlanmazsa cihaz, operatörler tarafından şebekeye kapatılıyor. Kapatılan telefonlar yalnızca Wi-Fi üzerinden kullanılabiliyor.

Kamuoyunda dile getirilen 'son 24 saat' uyarısı tüm kullanıcılar için geçerli değil. Süre hesabında, BTK tarafından gönderilen bilgilendirme SMS'lerinin tarihi esas alınıyor. Örneğin, 5 Ocak 2026'da mesaj alan bir kullanıcı için 120 günlük süre 5 Mayıs 2026'da sona eriyor. Dolayısıyla kapanma tarihi, her cihaz için farklılık gösteriyor.

Kullanıcılar cihazlarının kayıt durumunu kolayca kontrol edebiliyor. Telefon üzerinden *#06# tuşlanarak öğrenilen 15 haneli IMEI numarası, e-Devlet sistemi üzerinden 'IMEI Sorgulama' ekranına girilerek kontrol edilebiliyor. Bu sayede cihazın kayıtlı olup olmadığı veya kapanma riski taşıyıp taşımadığı kısa sürede öğrenilebiliyor.

Yeni nesil cihazlarda bulunan eSIM özelliği, kullanım süresini uzatabiliyor. Fiziksel SIM kartla 120 gün kullanılan bir cihaz, eSIM üzerinden ek 120 gün daha aktif kalabiliyor. Ayrıca takvim yılı değişimiyle birlikte bazı kullanıcıların cihazlarını toplamda 240 güne, hatta belirli koşullarda daha uzun süre kullanabildiği belirtiliyor.

2026 yılı itibarıyla IMEI kayıt ücreti 54 bin 258 lira olarak uygulanıyor. Bu yüksek maliyet, kullanıcıları alternatif yöntemlere yönlendirse de uzmanlar, yasal olmayan işlemlerden kaçınılması gerektiğini vurguluyor.

Özellikle bazı Android cihazlarda IMEI numarasının yasa dışı yollarla değiştirilebildiği iddiaları gündemde. Ancak IMEI değiştirme işlemi Türkiye'de suç kapsamında değerlendiriliyor. Uzmanlar, kullanıcıların bu tür yöntemlere başvurmaması ve cihazlarını yalnızca yasal yollarla kayıt altına alması gerektiği uyarısında bulunuyor.

Uzmanlara göre, tartışmaların odağında yeni bir düzenleme değil, mevcut kuralların daha etkin şekilde uygulanması yer alıyor. BTK'nın denetimlerini artırmasıyla birlikte, kayıt dışı cihazların tespit edilmesi ve şebekeye kapatılması sürecinin daha sıkı yürütülmesi bekleniyor. (İLKHA)

MEBİ platformu, yapay zeka desteğiyle öğrencilerin eksiklerini analiz ederek kişiselleştirilmiş öğrenme yolları sunabiliyor. Öğrenciler içeriklere hem web sitesi üzerinden hem de mobil uygulama aracılığıyla diledikleri zaman ulaşabiliyor.

Bakanlık yetkilileri, bu adımın sınav hazırlık sürecinde öğrencilere rehberlik edeceğini ve teknolojinin eğitimde daha etkin kullanılmasına katkı sağlayacağını belirtti. (İLKHA)

Turgut Özal Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen konferansta konuşan ASELSAN Genel Müdür Yardımcısı Taha Yücel, savunma sanayisinde Türkiye'nin son yıllarda kaydettiği gelişmeleri anlatarak ASELSAN'ın vizyonu, yerli ve milli üretim hamleleri ile geleceğe yönelik hedefleri hakkında bilgiler verdi.

ASELSAN'ın küresel başarısına dikkat çeken Yücel, şunları söyledi: 'Geçen sene 50. yılımızdı, şimdi önümüzdeki 50 yılın temellerini atıyoruz. ASELSAN bu yıl itibariyle dünyada halka açık savunma sanayi şirketleri arasında 11. sıraya yükseldi. Türkiye'nin en değerli şirketi oldu ve dev holdinglerin çok önünde bir piyasa değerine ulaştı.'

'Ambargolar kendi sanayimizi oluşturma avantajına dönüştü'

Türkiye'nin savunma sanayii serüveninin zorluklarla başladığını hatırlatan Yücel, Kıbrıs Barış Harekatı sonrası uygulanan ambargoların bir dönüm noktası olduğunu belirterek, 'Kıbrıs Barış Harekatı, bize biçilen çerçevenin dışına çıktığımız bir operasyondu ve bedeli ambargo oldu ancak o ekipmanları almamanın avantajıyla Türkiye kendi savunma sanayisini oluşturmaya başladı. ASELSAN başlangıçta bir montaj sanayii olarak, teknoloji transferiyle telsiz üretme amacıyla kurulmuştu ama sonra Türk mühendislerinin kabiliyeti ve akademisyenlerin desteğiyle pek çok ürünü milli ve yerli olarak üretmeye başladık.' dedi.

'Malatya'daki şirketimiz yüzde 100 ASELSAN iştiraki olan sınırlı sayıdaki şirketimizden biridir'

ASELSAN Malatya'nın kuruluş amacına ve bölgedeki kalıcılığına da değinen Yücel, yatırımın stratejik önemini şu ifadelerle aktardı: 'ASELSAN Malatya şirketini deprem sonrasında kurduk. Bu şirket ASELSAN için belki çok zorunlu değildi ama bölge için böyle bir ihtiyaç vardı. Biz bir şirketi kurduğumuz zaman onu laf olsun diye kurmuyoruz. Kaliteye ve iddiaya önem veriyoruz. Malatya'daki şirketimiz yüzde 100 ASELSAN iştiraki olan sınırlı sayıdaki şirketimizden biridir. Biz buraya kalıcı geldik. Buradaki varlığımızla bölgeye olan inancımızı gösteriyoruz.'

Konuşmasının devamında teknolojik gelişmelere, özellikle yapay zekaya geniş yer ayıran Yücel, 'Yapay zekanın kendisine sordum: 'Bilgi güvenliği açısından ne kadar güvenlisin?' diye. O da dürüstçe 'Kritik bilgilerin paylaşılması güvenli değildir' dedi. Biz de ASELSAN'da dünyadaki pek çok kuruluştan farklı olarak 'Güvenli Yapay Zeka' modellerini iç bünyemizde, değerli akademisyenlerimizle beraber geliştirdik. Dışarıya bilgi çıkmadan çalışan kod, bilgi ve çeviri asistanlarımız var. Amacımız, ürün ve teknolojilerimize dokunan her yerde yapay zekayı akıllı bir yardımcı olarak kullanmaktır.' şeklinde konuştu.

Konuşmasının sonunda genç mühendis adayları ve öğrencilere de seslenen Yücel, problem üreten değil çözüm odaklı bireyler olunması gerektiğini vurguladı. Mezuniyetin öğrenmenin sonu değil başlangıcı olduğunu belirten Yücel, başarının sürekli kendini geliştirmek, disiplinli çalışmak ve zamanı faydalı işlere ayırmakla mümkün olduğunu ifade ederek sözlerini tamamladı.

Konferansa; İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, ASELSAN Genel Müdür Yardımcısı Taha Yücel, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Sağlam, ASELSAN Teknoloji ve Yenilikçilik Yönetimi Direktörü Doç. Dr. Ahmet Fazıl Yağlı, Uzman Mühendis Tuna Akça, ASELSAN Malatya Yerleşkesi Direktörü Gökmen Can, TÜGVA Malatya Temsilcisi Muhammed Malik Çiftçi, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. (İLKHA)

Ancak bu sınır, yalnızca 'yatay görüş' için geçerli. Bilim adamları, gözlem yüksekliği arttıkça bu mesafenin dramatik biçimde uzadığını vurguluyor. Örneğin yüksek bir binadan ya da dağdan bakıldığında onlarca kilometre uzaklıktaki nesneleri görmek mümkün hale geliyor.

Görme kapasitesini belirleyen bir diğer kritik unsur ise ışık. İnsan gözü, yeterince parlak bir ışık kaynağını çok daha uzak mesafelerden algılayabiliyor. Yapılan bilimsel çalışmalara göre, uygun koşullarda bir mum alevi yaklaşık 2,5 kilometre mesafeden fark edilebilirken, gece gökyüzünde yıldızlar ve hatta milyonlarca ışık yılı uzaklıktaki galaksiler çıplak gözle görülebiliyor.

Uzmanlar, bu durumun temel nedeninin gözün 'detay çözme' (görsel keskinlik) ve 'ışık algılama' olmak üzere iki farklı sınırla çalışması olduğunu belirtiyor. Bir nesnenin şeklinin seçilebilmesi için belirli bir büyüklükte ve yakınlıkta olması gerekirken, ışık yayan büyük cisimler çok daha uzaklardan tespit edilebiliyor.

Sonuç olarak bilim dünyası, insan gözünün görebileceği maksimum mesafenin tek bir sayı ile ifade edilemeyeceği konusunda hemfikir. (İLKHA)

Gençlerin dijital mecralarda maruz kaldığı zararlı içeriklerin önlenmesi amacıyla hazırlanan düzenleme, hem hat satış süreçlerini hem de kullanım standartlarını kökten değiştiriyor. Yeni modelle birlikte ebeveyn denetiminin en üst seviyeye çıkarılması hedefleniyor.

Çocuklara Özel Hat Ve Tam Ebeveyn Kontrolü

Düzenlemenin en önemli ayağını "çocuk hattı" uygulaması oluşturuyor. Bu modele göre, çocuklara tanımlanan mobil hatlar sistem üzerinden özel olarak işaretlenecek. Ebeveynler, bu hatların internet erişimini tamamen kapatabilecek veya hattı sadece sesli görüşmeye açık tutabilecek. Böylece çocukların kontrolsüz dijital içeriklerden ve zararlı oyunlardan korunması amaçlanıyor.

GSM Hat Satışlarında Yüz Tanıma Teknolojisi

Güvenlik önlemleri kapsamında hat satış prosedürleri de ağırlaştırılıyor. Yeni sistemde, hat açılış işlemleri sırasında bankacılık sektöründekine benzer gelişmiş kimlik doğrulama yöntemleri uygulanacak. Yüz tanıma teknolojisinin devreye alınmasıyla, başkası adına hat çıkarılması ve sahte kimlik kullanımı gibi usulsüzlüklerin önüne geçilecek.

VPN Ve Denetim Mekanizmaları Güçlendiriliyor

Hazırlanan taslakta VPN servislerine yönelik kısıtlamalar da yer alıyor. Yetkililer, mevcut internet filtrelerini aşmak için kullanılan VPN uygulamalarının kişisel veri güvenliğini riske attığını ve denetim mekanizmalarını zayıflattığını belirtiyor. Bu kapsamda, VPN erişimine yönelik daha kapsamlı engellemelerin hayata geçirilmesi değerlendiriliyor.

Gözler TBMM'de

Çocukları dijital şiddet içerikleri ve tehlikeli akımlardan korumayı amaçlayan bu kapsamlı paketin, önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'na gelmesi bekleniyor. Yasal sürecin tamamlanmasıyla birlikte uygulamanın detayları netleşecek ve sistem kademeli olarak hayata geçirilecek.

University of Oxford, Massachusetts Institute of Technology, University of California, Los Angeles ve Carnegie Mellon University araştırmacılarından oluşan uluslararası ekip, yapay zeka kullanımının iki önemli sonuca yol açtığını belirledi: 'Azalan sebat' ve 'yardımsız performansta bozulma'.

Araştırma kapsamında katılımcılardan matematiksel akıl yürütme ve okuduğunu anlama gibi çeşitli görevleri yerine getirmeleri istendi. Sonuçlara göre, yalnızca 10 dakikalık yapay zeka destekli problem çözmenin ardından, bu desteğe erişimi kesilen katılımcılar, hiç yapay zeka kullanmayanlara kıyasla daha düşük performans sergiledi ve daha sık pes etti.

Araştırmacılar, yapay zekanın sağladığı kazanımların yüksek bir bilişsel maliyetle geldiğini vurgulayarak, günlük kullanımın uzun vadeli etkilerine ilişkin acil sorular doğurduğunu belirtti. Uzmanlara göre sebat, beceri kazanımının temel unsurlarından biri ve uzun vadeli öğrenmenin en güçlü göstergeleri arasında yer alıyor.

Çalışmada 'Eğer bu etkiler sürekli kullanımda birikirse, kısa vadeli faydaya odaklanan mevcut yapay zeka sistemleri, desteklemeyi amaçladıkları insan becerilerini aşındırma riski taşıyor.' değerlendirmesine yer verildi.

Araştırmacılar, bugün için etkilerin sınırlı görünebileceğini ancak yıllar içinde birikerek bireylerin odaklanma ve öğrenme kapasitesini ciddi şekilde zayıflatabileceğini ifade etti. Özellikle kesirli işlemler veya okuduğunu anlama gibi temel becerilerin, daha ileri düzey düşünme yetilerinin gelişimi için kritik olduğu vurgulandı.

Çalışmanın yazarlarından, Grace Liu ise yapay zekanın tamamen zararlı olduğu yönünde bir sonuç çıkarılmaması gerektiğini belirterek, asıl meselenin 'yararlı zorluklar' olarak adlandırılan öğrenme sürecindeki üretken çabanın ortadan kalkması olduğunu söyledi.

Liu 'Bu durum, insanların o an doğru sonuca ulaşmasını sağlasa da uzun vadede bağımsız düşünme kapasitesini zayıflatabilir. Bu, yapay zekanın bizi daha 'aptal' yaptığı anlamına gelmiyor, ancak etkilerinin kapsamı daha fazla araştırılmalı.' dedi.

Uzmanlar, elde edilen bulguların panik oluşturacak düzeyde olmadığını, ancak yapay zeka kullanımının özellikle eğitim alanında daha bilinçli ve dengeli şekilde planlanması gerektiğine işaret etti. (İLKHA)

Kurumun yaptığı incelemelerde, usulsüz şekilde kaydedilen cihazların “kaçak” kapsamında değerlendirildiği belirtildi. Bu kapsamda kullanıcılar SMS ile bilgilendirilirken, söz konusu telefonlar için 120 günlük süre tanındı.

Verilen sürenin 1 Mayıs itibarıyla sona ereceği bildirildi. Bu tarihe kadar kayıt yaptırmayan cihazlar mobil şebekelere kapatılacak. Kapatılan telefonlar arama, SMS ve mobil internet hizmetlerinden yararlanamayacak.

Cihazların aktif kalabilmesi için ise 54 bin 258 TL kayıt ücretinin ödenmesi gerekiyor. Uygulamayla, tek pasaport üzerinden birden fazla cihaz kullanımının önüne geçilmesi ve vergi kaybının azaltılması hedefleniyor.

Verimlilik artışı ve ekonomik kazanç öne çıkıyor

Bilişim uzmanlarına göre yapay zekanın en önemli olumlu etkisi verimlilik artışı. Araştırmalar, yapay zeka kullanılan iş süreçlerinde üretkenliğin yüzde 14'ün üzerinde arttığını ortaya koyuyor. Şirket yöneticilerinin yarısından fazlası da yapay zeka sayesinde verimlilik ve gelir artışı sağladıklarını ifade ediyor. Ayrıca yapay zeka becerilerine sahip çalışanların maaşlarının ortalama yüzde 56 daha yüksek olması, bu teknolojinin ekonomik değer oluşturduğunu gösteriyor.

Olumsuz etkiler: Eşitsizlik ve etik sorunlar

Bununla birlikte yapay zeka bazı önemli sorunları da beraberinde getiriyor. Uzmanlar, algoritmik önyargıların ayrımcılığa yol açabileceğini, veri gizliliği ihlallerinin ise ciddi ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Ayrıca sahte içerik üretimi (deepfake) ve bilgi kirliliği, kamuoyunun doğru bilgiye ulaşmasını zorlaştıran yeni tehditler arasında yer alıyor.

En büyük riskler: Güvenlik, kontrol ve şeffaflık

2025 tarihli risk raporlarına göre yapay zekanın en kritik riskleri arasında; otonom silah sistemleri, siber güvenlik tehditleri, veri ihlalleri ve kontrol edilemeyen sistem senaryoları bulunuyor. Ayrıca karar alma süreçlerinde şeffaflık eksikliği ve insan bağımsızlığının zayıflaması da önemli riskler olarak öne çıkıyor. Avrupa Birliği'nin yürürlüğe giren Yapay Zeka Yasası gibi düzenlemeler, bu riskleri kontrol altına alma çabasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

İş gücü dönüşüyor: Meslekler yok olmuyor, değişiyor

Yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkisi ise 'dönüşüm' olarak tanımlanıyor. Araştırmalar, bazı mesleklerin ortadan kalkabileceğini ancak aynı zamanda yeni iş alanlarının da ortaya çıkacağını gösteriyor. Örneğin 2030'a kadar milyonlarca işin kaybolabileceği, buna karşılık daha fazla sayıda yeni işin oluşabileceği öngörülüyor. Özellikle rutin ve tekrarlayan işler risk altındayken, analitik düşünme ve üreticilik gerektiren alanların önem kazanacağı belirtiliyor.

Gelecek senaryosu: İnsan ve yapay zeka iş birliği

Uzmanlara göre yapay zeka gelecekte insanın yerini tamamen almayacak; aksine insanla birlikte çalışan bir sistem haline gelecek. Yapay zeka destekli ekonomilerde ülkeler arasındaki rekabetin veri gücü ve teknoloji kapasitesi üzerinden şekilleneceği ifade ediliyor. Bu nedenle eğitim sistemlerinin dönüşmesi, yeni becerilerin kazanılması ve etik çerçevelerin oluşturulması kritik önem taşıyor.

Sonuç olarak; genel değerlendirmeye göre yapay zeka, insanlık tarihinin en dönüştürücü teknolojilerinden biri olarak görülüyor. Verimlilik, ekonomik büyüme ve inovasyon açısından büyük fırsatlar sunan bu teknoloji; doğru yönetilmediğinde ise güvenlik, etik ve toplumsal riskleri beraberinde getirebilir. Uzmanlar, yapay zeka çağında başarı için 'teknolojiye uyum + etik yönetim' dengesinin kritik olacağı görüşünde birleşiyor. (İLKHA)

Şeffaf Ticaret Dönemi Başlıyor

Yıllardır beklenen bu özellik sayesinde, ilan sahipleriyle iletişime geçen veya alışveriş yapan kullanıcılar, satıcının profiline yorum bırakabilecek. Bu adımın, özellikle ikinci el araç ve gayrimenkul kategorilerinde güven ortamını pekiştirmesi bekleniyor.

Puanlama Sistemi ile Güvenilir Satıcılar Öne Çıkacak

Yalnızca yorum değil, aynı zamanda yıldızlı puanlama sisteminin de aktif edileceği belirtiliyor. Bu sayede dürüst ve şeffaf satış yapan "güvenilir satıcılar", kullanıcı geri bildirimleriyle platformda daha görünür hale gelecek.

Denetim ve Moderasyon Ön Planda

Platformun, asılsız veya hakaret içeren yorumların önüne geçmek için sıkı bir moderasyon sistemi kuracağı ifade ediliyor. Yorumların sadece gerçek etkileşim kuran kullanıcılar tarafından yapılıp yapılamayacağı ise merak konusu.

Türkiye genelinde 81 ilde kademeli olarak devreye alınan 5G hizmeti, internet hızını katlarken veri tüketimini de hızlandırıyor. Kullanıcıların ay sonunda sürpriz faturalarla karşılaşmaması için cihazlarındaki hücresel veri modlarını "tasarruf" veya "standart" konumuna getirmeleri tavsiye ediliyor.

iPhone kullanıcıları için kritik veri modu ayarı

iOS işletim sistemine sahip cihazlarda 5G'nin kontrolsüz veri harcamasını engellemek için şu adımların izlenmesi gerekiyor:

· Cihazınızın Ayarlar kısmına girin.

· Hücresel sekmesine, ardından Seçenekler bölümüne tıklayın.

· Ses ve Veri kısmından 5G'yi aktif ettikten sonra bir önceki menüde yer alan Veri Modu seçeneğine gelin.

· Burada "5G'de Daha Fazla Veriye İzin Ver" seçeneği aktifse cihaz, Wi-Fi'dan daha iyi sinyal aldığı anlarda direkt 5G kalitesini kullanır. Bu da veri paketinin hızla tükenmesine neden olabilir. Fatura güvenliği için "Standart" seçeneğinin kullanılması öneriliyor.

Android cihazlarda veri tasarrufu nasıl yapılır?

Android işletim sistemli telefonlarda veri kontrolü sağlamak için şu adımlar takip edilmeli:

· Ayarlar menüsünden Mobil Ağlar veya Bağlantılar seçeneğine girin.

· 5G Modunu aktif hale getirdikten sonra Veri Kullanımı sekmesine tıklayın.

· Bu bölümde yer alan "Veri Tasarrufu" seçeneğini aktif ederek internetin daha kontrollü tüketilmesini sağlayabilir ve paket aşımı riskini minimize edebilirsiniz.

Yüksek çözünürlüklü video izleme ve hızlı indirme imkanı sunan 5G teknolojisinde, arka plan indirmelerinin ve otomatik güncellemelerin de kısıtlanması, fatura güvenliği açısından büyük önem taşıyor.

Türkiye’nin mobil haberleşme serüveninde yeni bir safhaya geçiliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yarın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilecek törenle Türkiye’nin 5G’ye geçiş sürecinin resmileşeceğini açıkladı. 32 yıllık iletişim yolculuğunda kritik bir eşiğe gelindiğini vurgulayan Bakan Uraloğlu, 1994 yılında başlayan sürecin bugün en ileri teknolojiyle taçlandığını belirtti.

Hedef 2 yıl içinde tüm Türkiye

Yapılacak resmi ilanın ardından hizmetin devreye alınma takvimini paylaşan Bakan Uraloğlu, "1 Nisan 2026’da 81 ilimizde 5G hizmeti kademeli olarak başlamış olacak. İki yıl içerisinde ülkemizin her bir noktasında 5G hizmetini yaymayı hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

Haberleşmenin ötesinde dijital dönüşüm

5G teknolojisinin sadece hız artışı sağlamayacağını, birçok sektörü kökten değiştireceğini kaydeden Uraloğlu, yeni dönemin getireceği yenilikleri şu sözlerle özetledi: "Yeni teknolojiyle birlikte; akıllı ulaşım sistemlerinden otonom sürüşe, uzaktan sağlık uygulamalarından akıllı fabrikalara, yüksek çözünürlüklü medya yayıncılığından tarım teknolojilerine kadar birçok alanda köklü değişim yaşanacak."

Yüksek hız ve düşük gecikme süresi vaat eden 5G teknolojisinin, Türkiye’nin dijital ekonomi hedeflerine de büyük katkı sunması bekleniyor.

Beşinci nesil mobil iletişim teknolojisi olan 5G, önceki sistemlere kıyasla çok daha gelişmiş bir altyapı sunuyor. Özellikle düşük gecikme süresi ve aynı anda çok sayıda cihazın bağlantı kurabilmesi gibi özellikleriyle dikkat çekiyor. Bu sayede dijital cihazlar arasında anlık iletişim daha verimli hale geliyor.

Hız konusunda da önemli bir sıçrama sunan 5G ile birlikte, daha önce megabit seviyelerinde olan veri hızları gigabit düzeyine çıkıyor. Bu da internet deneyimini gözle görülür şekilde değiştiriyor.

Türkiye'de bir süredir test edilen 5G teknolojisi, çeşitli alanlarda denendikten sonra artık yaygın kullanıma açılıyor. İlk aşamada şehir merkezlerinde aktif olacak sistemin, yaklaşık iki yıl içinde ülke genelinde erişilebilir hale gelmesi planlanıyor.

5G kullanımı nasıl olacak?

Bu teknolojiden faydalanmak isteyen kullanıcıların öncelikle 5G destekli bir akıllı telefona ve uygun bir SIM karta sahip olması gerekiyor. Mevcut 4.5G uyumlu SIM kartlar genellikle 5G ile çalışabiliyor, ancak daha eski kartların yenilenmesi gerekiyor.

Gerekli donanıma sahip olan kullanıcılar, operatörlerinin sunduğu yöntemlerle (SMS ya da mobil uygulama üzerinden) 5G'yi aktif hale getirebiliyor. Son olarak telefon ayarlarından mobil ağ tercihini 5G olarak seçmek gerekiyor.

Tüm bu adımları tamamlayan kullanıcılar, kapsama alanı içinde 5G hizmetinden yararlanabiliyor.

Telefonun 5G uyumu nasıl anlaşılır?

Yetkililerin paylaştığı bilgilere göre Türkiye'deki milyonlarca telefondan önemli bir kısmı halihazırda 5G ile uyumlu. Özellikle son yıllarda üretilen modellerin bu teknolojiyi desteklediği belirtiliyor.

Genel olarak iPhone tarafında iPhone 12 ve sonrası modeller, Samsung tarafında ise Galaxy S21 ve üzeri cihazlar 5G desteğine sahip. Kullanıcılar telefonlarının ayarlar bölümünden mobil ağ seçeneklerini kontrol ederek cihazlarının 5G uyumlu olup olmadığını anlayabiliyor. Ayrıca operatörlerin internet sitelerinde de bu konuda bilgi alınabiliyor.

5G'nin etkileri neler?

5G sadece daha hızlı internet anlamına gelmiyor. Aynı zamanda birçok alanda köklü değişiklikler getirmesi bekleniyor. Büyük dosyaların saniyeler içinde indirilebilmesi, kalabalık ortamlarda bağlantı sorunlarının azalması ve cihazlar arası iletişimin hızlanması bunlardan bazıları.

Sağlık alanında uzaktan ameliyatların daha yaygın hale gelmesi, sanayide çok sayıda cihazın eş zamanlı çalışabilmesi ve tarımda sensör destekli üretimin artması da 5G'nin sunduğu imkanlar arasında yer alıyor.

Ayrıca mobil oyun deneyimi de gelişecek; düşük gecikme sayesinde daha akıcı oyunlar oynanabilecek ve bulut tabanlı oyunlara erişim kolaylaşacak.

Öte yandan yüksek hız, veri kullanımını da artırabileceği için internet paketlerinin daha hızlı tükenmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle operatörlerin yeni ve daha kapsamlı paketler sunması bekleniyor. (İLKHA)

Batman Üniversitesi kampüslerinde 29 Nisan – 1 Mayıs 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan etkinlikler; akademisyenleri, sektör temsilcilerini ve öğrencileri bir araya getirecek. Bu yılın ana odak noktaları ise teknolojinin en sıcak başlıkları olan "Dijital Dönüşüm", "Yapay Zekâ" ve "Siber Güvenlik" olarak belirlendi. Katılımcılar; Akademik Bilişim Çalıştayı, Uluslararası Bilişim Kongresi, Bilişim Teknolojileri Fuarı ve konferanslar aracılığıyla en güncel bilgi ve deneyimlere ilk elden ulaşma fırsatı yakalayacak.

Öğrenciler İçin Uygulamalı Eğitim ve Yarışma Heyecanı

Festival, teorik bilginin yanı sıra pratik uygulamalarla da zenginleştirildi. Öğrenciler için özel olarak tasarlanan Bilişim Akademisi ve Deneyap Atölyeleri, uygulamalı öğrenme imkanı sunacak. Ayrıca heyecanı zirveye taşıyacak olan hackathon, robotik yarışmaları, sosyal etkinlikler ve sürpriz ödüllü çekilişler, genç yeteneklerin becerilerini sergilemesine zemin hazırlayacak.

Akademik Başarılar Dünya Literatürüne Kazandırılacak

V. Uluslararası Bilişim Kongresi (IIC 2026) kapsamında sunulacak bildiriler, bilim dünyasında yankı bulmaya devam edecek. Hakem süreçlerini başarıyla tamamlayan çalışmalar ISBN kitaplarda yayınlanma şansı elde ederken, seçilen makaleler uluslararası indeksli ve açık erişimli dergilerde okuyucuyla buluşacak.

Katılımcılar ayrıca;

· Balkan Journal of Electrical and Computer Engineering (BAJECE)

· European Journal of Technique (EJT)

· Journal of Engineering and Technology (JETECH)

· Cyber Politik Journal (Siber Politikalar Dergisi)

gibi saygın yayınlarda çalışmalarını yayınlatma fırsatı yakalayabilecekler.

Başvuru ve Katılım Detayları

Batman Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenecek olan bu teknoloji şölenine dair tüm başvuru koşulları, takvim ve katılım detaylarına resmi web adresi olan ifest.batman.edu.tr üzerinden ulaşılabiliyor.

Sadece 0,3 Gram Ağırlığında Bir Mühendislik Harikası

Geliştirilen bu yeni nesil mikro İHA, teknolojik sınırları zorlayan fiziksel özellikleriyle dikkat çekiyor. Sadece 1-2 santimetre boyutunda olan ve yalnızca 0,3 gram ağırlığa sahip bu cihaz, biyomimetik tasarımı sayesinde doğadaki gerçek böceklerin görünümünü ve hareketlerini birebir taklit edebiliyor. Tasarımında kullanılan ultra hafif malzemeler, hareketli kanat yapısı ve karmaşık mikroelektronik bileşenler, aracın havada asılı kalma ve ani manevra yapma kabiliyetini gerçek bir böcekten ayırt edilemez hale getiriyor.

Casusluk ve Askeri İstihbaratta Yeni Bir Dönem

Bu teknolojik atılımın temelinde, yüksek hassasiyetli keşif ve gözetleme faaliyetleri yatıyor. Geleneksel hava araçlarının fark edilebildiği veya giremediği ortamlarda, bu mikro dronelar sayesinde tam gizlilik içinde istihbarat toplamak mümkün olacak. Küçük boyutu ve sessiz çalışma prensibi, cihazı özellikle yüksek güvenlikli bölgelerdeki askeri operasyonlar ve kapalı alanlardaki stratejik keşif görevleri için rakipsiz bir casusluk aracına dönüştürüyor.

Mikroelektronikte Sınırlar Zorlanıyor

Çinli mühendisler, bu denli küçük bir gövdeye hem enerji kaynağını hem de gelişmiş veri iletim sistemlerini sığdırarak mikroelektronik alanında büyük bir başarıya imza attı. Cihazın üzerinde bulunan mikro sensörler, topladığı verileri anlık olarak merkeze iletme kapasitesine sahip. Uzmanlar, bu tür teknolojilerin gelecekte sadece askeri alanlarda değil, arama-kurtarma çalışmalarında ulaşılamayan dar alanlara giriş yapmak için de hayati rol oynayabileceğini öngörüyor.

Savunma doktrinlerini kökten değiştirmesi beklenen bu mikro İHA teknolojisi, modern savaş alanlarında görünmezliğin sınırlarını yeniden tanımlıyor.

Deneyde katılımcılar, örneğin bir taksi şoförü rolüne girerek bir kişiyi A noktasından B noktasına ulaştırıyor. Bu süreçte beyin, adeta bir navigasyon sistemi gibi çalışıyor. Araştırma sonuçlarına göre, sanal şehirde en doğru ve en kısa rotaları bulan katılımcıların beyin aktiviteleri de en yüksek seviyede gözlemleniyor.

Prof. Dr. Doeller'a göre, beynin navigasyon sistemleri yalnızca yön bulma ile sınırlı değil; aynı zamanda hafıza, öğrenme ve bilgi organizasyonunda da kritik rol oynuyor. Bilgilerin zihinde mekansal olarak düzenlenmesi örneğin benzer kavramların yakın, farklı olanların uzak konumlandırılması beynin bu sistemi nasıl kullandığını gösteriyor.

Bu yaklaşım, Niklas Luhmann'ın yıllar önce geliştirdiği ve yaklaşık 90 bin nottan oluşan arşiv sistemiyle de örtüşüyor. Luhmann'ın not kutusu, bugün hala Bielefeld University'nde incelenmeye devam ediyor.

Doeller ve ekibi, 2010 yılında gerçekleştirdikleri önemli bir çalışmayla da bilim dünyasında ses getirdi. Daha önce yalnızca kemirgenlerde gözlemlenen 'grid hücreleri'nin (ızgara hücreleri) insanlarda da bulunduğunu, Nature dergisinde yayımladıkları araştırmayla ortaya koydular. Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) kullanılarak yapılan bu çalışma, insanların mekansal algıyı kemirgenlere oldukça benzer şekilde işlediğini gösterdi.

Günümüzde araştırmalar bir adım daha ileri taşınarak, fare ve sıçanlar da sanal gerçeklik ortamlarında test ediliyor. Araştırmacılar, bu navigasyon sisteminin yalnızca yön bulma değil; kavram öğrenme, karar verme ve yeni bilgi oluşturma gibi bilişsel süreçlerde de belirleyici olup olmadığını anlamaya çalışıyor.

Prof. Dr. Doeller ve ekibi, özellikle eylem kontrolü, karar alma ve kavramsal öğrenme gibi bilişsel işlevlerin bu sistemle ne ölçüde açıklanabileceğini araştırıyor. Bu kapsamda hem Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) hem de Manyetoensefalografi (MEG) gibi ileri görüntüleme tekniklerinden yararlanılıyor.

Başarılı çalışmaları sayesinde Prof. Dr. Doeller, 2,5 milyon euro değerindeki Gottfried Wilhelm Leibniz Prize ile ödüllendirildi. Bu ödül, araştırmacıya daha karmaşık ve ileri düzey projeleri hayata geçirme imkanı sağlıyor.

Yeni projelerden biri ise sosyal etkileşimin beyin tarafından nasıl işlendiğini anlamaya odaklanıyor. Bu kapsamda iki katılımcı aynı anda farklı tarayıcılarda eş zamanlı görevler yerine getiriyor. Ancak bu tür deneyler, cihazların senkronizasyonu ve etkileşimli görevlerin koordinasyonu nedeniyle teknik açıdan oldukça zorlu olarak değerlendiriliyor.

Enstitü ayrıca Alzheimer hastalığının erken evreleri ve Long Covid gibi rahatsızlıklara yönelik klinik çalışmalar da yürütüyor. Bu çalışmalardan elde edilen bulguların ise henüz yayımlanmadığı belirtiliyor. (İLKHA)

Açıklamada, yarışmaya gösterilen yoğun ilgi ve gelen talepler doğrultusunda son başvuru tarihinin 27 Mart Cuma günü saat 18.00'e kadar uzatıldığı belirtildi.

Yarışmaya katılmak isteyen adayların başvurularını 'robot.meb.gov.tr' adresi üzerinden belirtilen süre içerisinde tamamlayabilecekleri ifade edildi.

Açıklamada ayrıca tüm katılımcılara başarı temennisinde bulunuldu. (İLKHA)

Instagram, TikTok, Twitter ve Facebook gibi platformlar, kullanıcıların uygulamada daha fazla zaman geçirmesini hedefliyor. Bunun için de kullanıcıların ilgi alanlarını analiz ederek benzer içerikleri ön plana çıkarıyor.

Kullanıcıların hangi içerikleri beğendiği, ne kadar süre izlediği, hangi paylaşımları kaydettiği ya da paylaştığı gibi veriler analiz edilerek dijital bir profil oluşturuluyor.

Platformlar Bizi Neden İçeride Tutmak İstiyor?

Sistem oldukça basit bir ekonomik temele dayanır:

· Zaman = Reklam: Uygulamada ne kadar çok vakit geçirirseniz, o kadar çok reklam görürsünüz.

· Reklam = Gelir: Ne kadar çok reklam izlenirse, platform o kadar çok para kazanır.

Filtre Balonu Etkisi

Bu sistem, kullanıcıların çoğunlukla kendi düşüncelerine yakın içeriklerle karşılaşmasına neden oluyor. “Filtre balonu” olarak adlandırılan bu kavram, ilk kez 2011 yılında yazar Elie Pariser tarafından dile getirildi.

Pariser, internetin herkese aynı bilgiyi sunmadığını, aksine kişiye özel içerikler gösterdiğini ifade etti.

İçerikler Kişiye Göre Şekilleniyor

Algoritmalar, kullanıcı davranışlarına göre tahminlerde bulunarak benzer içerikleri daha sık göstermeye başlıyor. Örneğin bir kullanıcı belirli bir konuya ilgi gösterdiğinde, platform bu konuyla ilgili daha fazla içerik sunuyor.

Bununla birlikte, kullanıcıyı rahatsız edebilecek veya ilgisini çekmeyecek içerikler daha az gösterilerek uygulamada kalma süresi artırılmaya çalışılıyor.

Sizi dışarıdaki dünyadan koparıp kendi yankı odanıza hapsetmek için algoritmalar üç temel aşamayı takip eder:

1. Dijital Profilleme: Hangi videoyu sonuna kadar izlediniz? Hangisini arkadaşınıza gönderdiniz? Hangi fotoğrafa 3 saniyeden fazla baktınız? Algoritma her hareketinizi izleyerek sizin bir "dijital ikizinizi" çıkarır.

2. Tahminleme: Eğer Google'da bir kamp malzemesi arattıysanız, Instagram size doğa videoları göstermeye başlar. Algoritma, geçmiş verilerinizden yola çıkarak gelecekte neyi seveceğinizi tahmin eder.

3. Hoşnutsuzluğu Eleme: Sizi sinirlendirecek veya platformdan çıkmanıza neden olacak karşıt görüşleri ekranınızdan temizler. Sadece "haklı olduğunuzu" hissettiren içerikleri önünüze getirir.

Kutuplaşmaya Yol Açabiliyor

Uzmanlara göre bu durum, farklı görüşlerin daha az görülmesine neden olarak toplumsal kutuplaşmayı artırabiliyor. Kullanıcılar yalnızca kendi düşüncelerine yakın içeriklerle karşılaştıkça, farklı bakış açılarına daha kapalı hale gelebiliyor.

Algoritma sadece sevdiğiniz şeyleri göstermekle kalmaz, ilginizi canlı tutmak için içeriğin dozunu artırır. Hafif görüşlerle başlayan süreç, sizi daha uç ve radikal içeriklere yönlendirir. Bu durum iki büyük tehlikeyi beraberinde getirir:

· Kutuplaşma: Sadece kendi doğrunuzu gördüğünüz için karşı tarafla iletişim bağınız kopar.

· Demokrasinin Zayıflaması: Farklı fikirlerin tartışılmadığı bir ortamda ortak akıl yok olur.

Algoritmayı Sınırlandırmak Mümkün

Bu etkiden korunmak için kullanıcıların zaman zaman farklı içeriklere yönelmesi, karşıt görüşleri de takip etmesi ve uygulama verilerini sınırlaması öneriliyor. Bu sayede daha dengeli bir içerik akışı oluşturulabileceği ifade ediliyor.

Algoritmanın Esiri Olmamak İçin Ne Yapmalı?

Dijital dünyada kendi balonunuzun dışına çıkmak için şu yöntemleri izleyebilirsiniz:

Yaşlılıkta güçlü hafızanın sırrı

Son araştırmalar, bazı insanların ileri yaşlarda bile güçlü hafızaya sahip olmasının biyolojik nedenlerini ortaya koymaya başladı. 'SuperAgers' olarak adlandırılan ve 80 yaşından sonra bile gençlere benzer hafıza performansı gösteren kişiler üzerinde yapılan bir çalışmada, bu bireylerin hipokampus bölgesinde daha fazla yeni nöron üretebildiği tespit edildi. Bu bulgu, beynin yaşlanma sürecinde bile belirli ölçüde yenilenme kapasitesini koruyabileceğini gösteriyor.

Beyin hücreleri bilgisayarla etkileşime girebiliyor

Beyin araştırmalarında dikkat çeken bir diğer gelişme ise biyolojik bilgisayarlar üzerine yapılan deneyler. Bilim adamları yaklaşık 200 bin insan nöronundan oluşan hücre ağlarını silikon çiplerle birleştirerek basit video oyunlarını öğrenebilen sistemler geliştirdi. Araştırmacılar, bu tür sistemlerin gelecekte hem beyin hastalıklarını anlamada hem de yeni nesil biyolojik bilgisayar teknolojilerinde önemli rol oynayabileceğini belirtiyor.

Beynin ayrıntılı haritası çıkarılıyor

Nörobilimde önemli bir dönüm noktası olarak görülen bir başka çalışmada ise bilim insanları memeli beyninin şimdiye kadarki en ayrıntılı sinir devre haritalarından birini oluşturdu. Yapılan analizlerde, pirinç tanesi büyüklüğündeki bir beyin bölgesinde 84 bin nöron ve yaklaşık 500 milyon sinaptik bağlantı tespit edildi. Bu tür ayrıntılı haritaların, Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıkların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Beyin–bilgisayar arayüzleri hızla gelişiyor

Beyin araştırmalarında en hızlı gelişen alanlardan biri de beyin-bilgisayar arayüzleri (BCI). Bu teknolojiler, beynin elektriksel sinyallerini okuyarak bilgisayar veya robot sistemlerini kontrol etmeyi mümkün kılıyor. Son yıllarda felçli hastaların iletişim kurmasını veya hareket yetisini geri kazanmasını hedefleyen çok sayıda klinik deney yürütülüyor.

Araştırmacılar ayrıca çok ince silikon implantlar ve gelişmiş yapay zeka algoritmaları sayesinde beyin sinyallerinin daha hızlı ve doğru biçimde çözümlenebildiğini belirtiyor. Bu gelişmelerin ilerleyen yıllarda konuşma kaybı, felç veya görme bozukluğu gibi sorunların tedavisinde yeni seçenekler sunabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlar: Beyin plastisitesi hayat boyu devam ediyor

Bilim insanları, son bulguların beynin 'plastisite' olarak adlandırılan uyum sağlama ve değişebilme yeteneğinin sanılandan daha güçlü olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Yeni beceriler öğrenmek, zihinsel olarak aktif kalmak ve farklı alanlarda uzmanlaşmak gibi faaliyetlerin, beyin yapısını ve bilişsel performansı olumlu yönde etkileyebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre nörobilim alanındaki hızlı ilerleme, insan beyninin işleyişini anlamanın yanı sıra gelecekte bilişsel hastalıkların tedavisi, insan-makine etkileşimi ve yapay zeka araştırmaları açısından da önemli kapılar açabilir. (İLKHA)

Türkiye'de internet ve sosyal medya kullanım sürelerine değinen Uraloğlu, dünyada 16 yaş ve üzeri internet kullanıcılarının günlük ortalama 6,5 saatini internette geçirdiğini, bu sürenin Türkiye'de yaklaşık 7 saate ulaştığını söyledi. Sosyal medya platformlarında günlük ortalama kullanım süresinin ise yaklaşık 3 saat olduğunu belirtti.

Bu sürenin kritik bir alanı işaret ettiğini ifade eden Uraloğlu, aileler, öğretmenler, eğitim kurumları, politika yapıcılar ve sivil toplum kuruluşlarının dijital okuryazarlık konusunda daha bilinçli hareket etmesi gerektiğini kaydetti.

Çocukları dijital dünyada korumaya yönelik düzenlemede sona gelindiğini belirten Uraloğlu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile koordineli çalıştıklarını ifade etti.

Hazırlanan teklife göre, 15 yaşından küçük çocuklar sosyal paylaşım sitelerinde hesap açamayacak, yalnızca yaşlarına uygun oyunlara erişim sağlayabilecek. Ayrıca kimlik doğrulama uygulamaları hayata geçirilecek. İnternet servis sağlayıcıları ve sosyal ağ platformlarının sorumluluklarının artırılacağı, denetimlerin sıkılaştırılacağı bildirildi.

Bakan Uraloğlu, 16 Ekim 2025'te gerçekleştirilen 5G yetkilendirme ihalesi kapsamında 3 milyar 534 milyon dolar gelir elde edildiğini açıkladı. 1 Nisan'da ilk sinyalin alınacağını ve 5G hizmetinin iki yıl içinde ülke genelinde yaygınlaştırılacağını söyledi.

5G teknolojisiyle iletişim hızının yaklaşık 10 kat artacağını belirten Uraloğlu; tam otonom sürüş, akıllı yol uygulamaları, uzaktan ameliyatlar, akıllı fabrikalar, sürdürülebilir tarım ve 8K canlı yayın gibi birçok yeniliğin mümkün hale geleceğini ifade etti. (İLKHA)

Çalışma, Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği ile Yapay Zeka ve Veri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Fatih Amasyalı öncülüğünde akademisyenlerden oluşan Cosmos ekibi tarafından yürütüldü. Modelin, matematik problemlerini çözerken düşünce sürecini adım adım ortaya koyabildiği ve bu yaklaşımın performansı önemli ölçüde artırdığı belirtildi.

Cosmos T1'in, Google'ın Gemma 2 modeli temel alınarak geliştirildiğini ancak Türkçe yetkinliğinin kapsamlı biçimde iyileştirildiğini ifade eden Amasyalı, modelin klasik soru-cevap sistemlerinden farklı olarak önce 'düşünme', ardından 'yanıt üretme' aşamasıyla çalıştığını kaydetti.

Amasyalı, modelin açık ağırlıklı (open-weight) olarak yayımlandığını belirterek, kurum ve şirketlerin sistemi kendi bilgisayarlarına indirerek şirket içi (on-premise) çözümler geliştirebildiğini söyledi. Özellikle sağlık ve savunma sanayi gibi veri paylaşımının sınırlı olduğu sektörler için bu yaklaşımın kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.

İki farklı erişim yöntemi bulunduğunu aktaran Amasyalı, kullanıcıların modele çevrim içi platform üzerinden ulaşabildiğini ya da açık kaynak ağırlıkları indirerek kendi altyapılarına entegre edebildiğini dile getirdi. Geliştirme sürecinin TÜBİTAK projeleri kapsamında desteklendiği, Türkçe iyileştirme maliyetlerinin de bu kapsamda karşılandığı bildirildi.

Yoğun bir eğitim süreciyle modelin 'düşünmeyen' yapıdan 'düşünen' yapıya dönüştürüldüğünü belirten Amasyalı, elde edilen başarının sosyal medyada da geniş yankı uyandırdığını ifade etti. (İLKHA)