15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından 676 sayılı KHK ile getirilen ve
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48'inci maddesine eklenen
"Kamuya Alımlarda Güvenlik Soruşturması Ve Arşiv Araştırması Yapılmış
Olmak" şartı Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi.
HÜDA PAR Batman İl Başkanlığı, Anayasa Mahkemesinin “Güvenlik
Soruşturmalarına Dair İptal Kararı”na ilişkin yazılı açıklamada bulundu.
On binlerce insanın güvenlik soruşturmalarla temel haklarının elinden
alındığına dikkat çekilen açıklamada, “676 sayılı KHK ile getirilen ‘Kamuya
Alımlarda Güvenlik Soruşturması Ve Arşiv Araştırması Yapılmış Olmak’ şartı
objektif ve şeffaf bir kriter olmaktan uzak, keyfi uygulamalara ve
suiistimallere açık olduğundan yürürlüğe girdiği andan itibaren insanları haksız
yere mağdur etmiştir. On binlerce insan yazılı sınavlarda başarılı olmasına
rağmen güvenlik soruşturmasına takılmış ve temel hakları ellerinden alınmıştır.
Arşiv araştırması her ne kadar resmi sistemler üzerinden yapılmış olsa da
güvenlik soruşturması, sicil ve adli kayıtların ötesinde bilumum üçüncü
kaynaklardan elde edilen fişleme ve istihbari veriler üzerinden
şekillendirilmiştir.” ifadelerine yer verildi.
“İKTİDAR BU SORUNU GÖRMEZDEN GELMİŞTİR”
Açıklamanın devamında şunlar kaydedildi: “15 Temmuz 2016 darbe
girişiminden sonra başta 676 sayılı KHK olmak üzere, çıkarılan diğer benzeri
KHK’ların, fiili olarak darbe girişiminde bulunanlar ile ilgili tedbirlerle
sınırlı olmaları gerekirken geniş bir zaman ve zemine yaydırılmış ve hukukun
dışına taşarak sistem dışı fiili bir alan oluşturulmuştur. Mahkemelere
ait olması gereken yargılama yetkisi, hiç bir hukuki misyonu olmayan,
bürokratik kişi ve komisyonlara devredilmiştir. Bu kişi ve komisyonların adil
olmayan, objektiflikten ve şeffaflıktan uzak, keyfi, denetlenemeyen kanaatleri
her şeyin üstünde tutulmuştur. Kişilerin geniş aile ve arkadaş çevreleri,
vakıflar, dernekler, sendikalar ve hatta siyasi partiler üzerinden alelade
fişlemeler yapılmıştır. Bu haliyle başta masumiyet karinesi, suç ve cezalarda
şahsilik ilkesi, düşünce ve ifade özgürlüğü olmak üzere en temel anayasal
haklar ağır bir şekilde ihlal edilmiştir. Bu nedenle toplumsal barış ciddi bir
şekilde zedelenmiş, güven zayıflamıştır. Buna karşın başta iktidar olmak
üzere yasama, yürütme ve yargı erkleri de çözüm üretmekten uzak bir duruş
ortaya koyarak bu sorunu görmezden gelmişlerdir.”
“ANAYASA MAHKEMESİNİN BU KARARI, MAĞDURİYETLERİ SONLANDIRMASI AÇISINDAN
ÖNEMLİ”
AYM’nin verdiği kararın mağduriyetlerin sonlandırılması açısından önemli
olduğuna vurgu yapılan açıklamada, “Anayasa Mahkemesinin önüne gelen düzenleme,
gecikmeli de olsa 29.11.2019 tarihi itibari ile ve haklı gerekçelerle iptal
edilmiştir. İptal kararının yayınlanması tarihinden itibaren kamuya memur
alımlarında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması uygulaması
yapılamayacaktır. Anayasa mahkemesinin bu kararı, idarenin bu gerekçe ile
oluşturduğu mağduriyetleri sonlandırması açısından önemlidir.” denildi.
“Güvenlik
soruşturması ve arşiv araştırması nedeniyle bugüne kadar oluşturulan tüm mağduriyetler
acilen giderilmelidir.” denilen açıklamada, “İptal edilen yasa hükmü gereğince
kamuya memur olmak için güvenlik soruşturması neticesini bekleyenlerin
ivedilikle atamalarının yapılması, güvenlik soruşturması engeli nedeniyle
mağdur edilenlerin itirazlarının kabulü, yargıya intikal edenlerden davaları
derdest olanların davalarının kabulü, başvuruları ve davaları olumsuz
neticelenenlerin ise mağduriyetlerinin giderilmesi için idari ve yargısal
başvuru yollarının açılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.” şeklinde
ifade edildi.
