Doğumu: 1541, Şereflikoçhisar (Ankara)
Vefatı: 30 Haziran 1628, Üsküdar – İstanbul
Tarikatı: Celvetiyye Tarikatı'nın kurucusu
Mesleği: Kadı, müftü, mutasavvıf, şeyh
Hayatı
Eğitim ve İlk Görevleri
-
Medrese eğitimini Bursa’da tamamladı.
-
Daha genç yaşlarda üstün zekâsı ve hitabetiyle dikkat çekti.
-
Bursa kadılığına kadar yükseldi (Osmanlı’da en saygın hukuk görevlerinden biridir).
Tasavvufa Yönelişi
-
Şeyh Üftade Hazretleri ile tanışması hayatının dönüm noktası oldu.
-
Kadılık vazifesini bırakıp tamamen tasavvufa yöneldi.
-
Şeyh Üftade’nin en seçkin halifesi oldu.
İstanbul Dönemi
-
Üsküdar’a yerleşip dergâhını kurdu (bugün Aziz Mahmud Hüdayi Camii ve Türbesi olarak bilinir).
-
Kurduğu Celvetiyye Tarikatı, Osmanlı coğrafyasının en etkili tasavvuf yollarından biri haline geldi.
Osmanlı Devleti Üzerindeki Etkisi
Aziz Mahmud Hüdayi, padişahlar üzerinde önemli etkiye sahipti:
-
III. Murad
-
I. Ahmed
-
II. Osman (Genç Osman)
-
IV. Murad
Bu padişahlarla görüşmüş, fetvalar vermiş ve devlet meselelerinde fikir danışılan bir isim olmuştur. I. Ahmed'in Sultanahmet Camii açılışında ilk hutbeyi okuyan kişi de Hüdayi’dir.
Eserleri
Yaklaşık 30’dan fazla eseri bulunmaktadır. Bunlardan bazıları:
-
Divan
-
Vakıat-ı Hüdayi
-
Mecmua-i Kelimat
-
Nefaisü’l-Mecalis
Eserleri tasavvuf, ahlak, hikmet ve irşad konularına odaklanır.
Kişiliği ve Mirası
-
Tevazu sahibi, etkili konuşan, halk tarafından sevilen bir mutasavvıf olarak bilinir.
-
Bugün hâlâ Türkiye’de binlerce insan tarafından ziyaret edilen bir türbeye sahiptir.
-
Celvetiyye Tarikatı’nın sonraki dönem en önemli isimlerinden biri de İsmail Hakkı Bursevî’dir.
